Examining the factors leading to the use of e-scooters in the context of micromobility
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUSTAFA MERT FİL
Danışman: Taşkın Dirsehan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde insanlık, şehirlerde yaşamayı daha çok talep etmektedir. Bunun önemli sebepleri olarak daha iyi sağlık, eğitim, iş ve yaşam koşulları sayılabilir. Tüm dünyada geçerli olan bu evrensel talepten dolayı günümüzde bazı sorunlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Nüfusun kontrolsüz arttığı şehirlerde trafik, hava kirliliği, kaynaklara ulaşmada sıkıntı, işsizlik ve konut bulamama gibi somut sıkıntıların yanı sıra kalabalıkta kaybolmuşluk hissi veya aidiyetsizlik gibi sosyal ve psikolojik sorunlar da ortaya çıkmaya başlamıştır. Bütün bu sorunlarla alakalı, akademisyenler ve geleceği tasarlayanlar, akıllı şehir kavramını ortaya çıkarmıştır. Akıllı şehirler sayesinde şehirlerdeki ulaşım, hava kirliliği, nüfus planlaması gibi alanlarda verimlilik en üst seviyeye çıkarılabilir, bu sayede de sosyal ve psikolojik deformasyonlar en az seviyeye indirilebilir. Günümüzde akıllı şehirler bazı pilot şehirlerde konsept olarak uygulamaya geçmiştir. Şehirlerin akıllanmasını sağlamadaysa en etkili yollardan biri mikromobilite çözümlerine başvurmaktır. Günümüzde mikromobilite çözümleri hızla yaygınlaşan bir kullanım alanına kavuşmuştur. Mikromobilite kavramıyla beraber, paylaşım ekonomisi aracı da sayılan bazı çözümler, şehirlerde yaşayan insanların hizmetine girmeye başlamıştır. Bunlarda e-scooter'lar, gittikçe yaygınlaşan bir kullanım ağına sahiptir. Bu çalışma, Türkiye'de e-scooter kullanımı ve kullanmaya devam etme niyetini etkileyen faktörlerin neler olduğu araştırılmıştır. Teknoloji Kabul Modeli kabul edilmiş ve bu çalışma, e-scooter kullanımından sonraki aşamalarını araştıran yeni bir modeli yönetmiştir. Araştırma için daha önce e-scooter kullanan veya halen kullanmakta olan 204 katılımcı ile anket yapılmıştır. Oluşturulan anket soruları SPSS ve Smart PLS programlarında istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda e-scooter kullanımında ve e-scooter kullanımına devam etme niyetinde zamandan tasarruf etmenin etkili olduğu görülmüştür. Öte yandan, katılımcıların e-scooter kullanmaya başladıklarında kullanmaya devam etmeyi düşündükleri ortaya çıkmıştır. Araştırmanın diğer hipotezleri test edildiğinde erkek ve kadın katılımcıların çevresel adanmışlık konusunda birbirlerinden farklılaştığı görülmüştür. Benzer şekilde, 18-25 yaş arası kişiler çevresel adanmışlık ve enerji tasarrufu açısından 26-35 yaş grubundan farklıydı. Katılımcıların eğitim seviyelerine göre enerji tasarrufu konusunda farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir.