Çin'in "Tek Kuşak–Tek Yol" projesi bağlamında bölge ülkeleriyle karşılıklı ilişkilerinin güncel durumu ve mümkün gelişim potansiyeli: Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örnekleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ILKIN JAFARLI
Danışman: Hakan Mehmetcik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Tek Kuşak Tek Yol projesi bağlamında Çin'in Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan örneklerinde Avrasya bölgesi ülkeleriyle ilişkilerinin güncel durumu ve bu ilişkilerin gelecekteki gelişme potansiyeli işlenmiştir. Çin'in bu devletlerle ilişkilerinde şimdiye kadar uyguladığı politikaların nasıl etki oluşturduğu araştırılmıştır. One Belt One Road'dan (OBOR) doğan sonuçların ülkeler arasındaki karşılıklı politik, ticari ve ekonomik işbirliğine nasıl yansıdığı değerlendirilmiş, buradan varılan çıkarımlarla, ilişkilerin Tek Kuşak Tek Yol projesi kapsamında nasıl gelişeceğiyle ilgili öngörüler üretilmiştir. Çin ve bu üç ülke arasında ikili ilişkiler neoliberal karşılıklı bağımlılık teorisi aracılığıyla ele alınmıştır. Karşılıklı ilişkilerde ulusötesi aktörlerin rolüne ve etkisine değinilmiştir. Bağımsız değişkenin Tek Kuşak Tek Yol projesi olması sebebinden, özellikle ticaret devleti yaklaşımı kullanılmıştır. Çin Halk Cumhuriyeti'nin (ÇHC) Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan ile işbirliğine yaklaşımı neoliberal ticaret devleti kavramı bağlamında yorumlanmıştır. Esas araştırma yöntemi olarak, Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan'daki konuyla ilgili çeşitli sivil toplum kuruluşu (STK), araştırma merkezleri/enstitüleri üyeleriyle ve bu alanda deneyimli akademisyenlerle yapılmış mülakatlardan elde edilen bilgiler ışığında bu ülkelerin Çin'le ilişkilerde, özellikle OBOR ele alındığında, sergileyecekleri tutum ve ilerleyecekleri çizgi incelenmiştir. Elde edilen çıkarımlara göre, bu üç ülkede OBOR'a karşı olumlu yaklaşım mevcut; Çin, farklı alanlara yatırım yaparak politik ve ekonomik açıdan bu ülkelerle istikrarlı işbirliği yürütebilir; Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan için Çin liderliğinde bir bölgesel yapılanma dış siyasette alternatif değil; Tek Kuşak Tek Yol'un güvenlik, ideolojik ve toplumsal açıdan kayda değer etkileri olmayacaktır.