Pirimidin türevlerinin Pb(II) ve Cd(II) metal iyonları ile yaptığı komplekslerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen - Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İNCİ DEMİRTAŞ

Danışman: HASAN KILIÇ

Özet:

ÖZET Bu çalışmada 5-benzoil-4-fenil~lH-pirimidin-2-on (L) ve 5-benzoil-4-feniI-lH- pirimidin-2-tion (L*) bileşiklerinin protonasyon sabitleri (pKa) ve bu bileşiklerin Pb(H), Cd(ü) metal iyonları ile oluşturduğu komplekslerin kararlılık sabitleri (logK), üç farklı sıcaklık (298 K, 303 K, 310 K) için dört farklı iyonik şiddette ( 0.01M, 0.05 M, 0.10 M, 0.15M LiCİ) incelenmiştir. Çalışmalar metanol /su (1:4 v/v) karışımı çözücü ortamında potansiyometrik titrasyon yöntemi ile yapılmıştır.. Söz konusu ligandların protonasyon sabitleri (pKa) ile Metal:Ligand oram 1:1 olarak çalışılan Pb(II) ve Cd (H) komplekslerinin kararlılık sabitleri (log K), yukarıdaki çalışma koşullarında bulunmuştur. Oluşan başlıca kompleks türünün her bir ligand için (L)M+2 ve (L )M+2 olduğu belirlenmiştir. Sıfir iyonik şiddete karşılık gelen termodinamik protonasyon ve termodinamik kararlılık sabitlerinin, l/T nin fonksiyonu olarak doğrusal değişimlerinden AH ve AS değerleri elde edilmiştir. Serbest enerji değişimi ( AG ) ; AG = -RTlnK formülüne göre hesaplanmıştır. Söz konusu ligandların protonasyon reaksiyonlarının serbest enerji değişimi AG nin pozitif olması, protonasyon reaksiyonlarının kendiliğinden olmadığım, entalpi değişimi AH m pozitif olması protonasyon reaksiyonlarının endotermik olduğunu, entropi değişimi AS nin pozitif olması protonasyon reaksiyonunda düzensizliğin arttığım göstermiştir. Ligandların pKa değerlerinin sıcaklık arttıkça azaldığı gözlenmiştir. Bu gözlem sıcaklık arttıkça protonasyon reaksiyonunun arttığım göstermiştir. Kompleks oluşum reaksiyonlarının serbest enerji değişimi AG nin negatif olması kompleks oluşum reaksiyonunun kendiliğinden olduğunu, entalpi değişimi AH m negatif olması kompleks oluşum reaksiyonlarının ekzotermik olduğunu, entropi değişimi AS nin negatif olması kompleks oluşum reaksiyonunda düzensiz liğin azaldığım, kasaca şelatlaşmanın olduğunu göstermiştir. TEMMUZ 2003 İnci DEMİRTAŞ