Putin Dönemi Rusya-Mısır İlişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CAN KARADEMİR
Danışman: Vugar İmanbeyli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Soğuk Savaş sonrası dönemde bozulan imajını değiştirme ve uluslararası ilişkilerde yeniden büyük güç olma isteğinin, post-Sovyet Rusya'nın başlıca amaçlarından olduğu söylenebilir. Özellikle Putin'in iktidara gelmesiyle bu arzu çok şiddetli bir şekilde hissedilmeye başlanmıştır. Bu süreçte petrol ve doğalgaz gelirleriyle toparlanan Rusya, yakın çevresinde nüfuzunu artırmaya çabalamasının yanında Batı-dışı alanlara da yeniden açılmaya çalışmıştır. Bu bağlamda "bakir" bir alan olarak öne çıkan Orta Doğu coğrafyasının Rusya'nın yeniden büyük güç olma arzusunu hayata geçirme sürecinde kendisine önemli bir hareket alanı sağladığı ileri sürülebilir. Bu noktada Rusya'nın, geçmişte derin tarihsel münasebetleri olan, Mısır ile yeniden gelişmekte olan ilişkileri dikkat çekmektedir. Özellikle "Arap Baharı" sürecinde gerçekleşen Sisi darbesi sonrasında Rusya'nın Mısır ile yakınlaşması araştırmaya değer bir konudur. İşte, bu çalışma Putin dönemindeki Rusya-Mısır ilişkilerine odaklanmaktadır. Öncelikle tarihsel süreç içerisinde Rusya-Mısır ilişkileri değerlendirilmiş, sonra Putin dönemindeki değişim ve süreklilik unsurları incelenmiştir. Burada ikili münasebetlerin hangi dinamiklerle tetiklendiği ve nasıl devam ettiği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, bu çalışma, Rusya'nın Mısır ile geliştirdiği ilişkilerin Saldırgan Realizm ile incelenmesinin daha uygun olacağını ileri sürmektedir. Bu perspektife göre uluslararası sistemin güvensiz olması ve bu sistemdeki aktörlerin sürekli olarak tehdit hissetmeleri nedeniyle buradaki güçler (özellikle de büyük güçler) sınırsız güç biriktirmek zorundadır. Bu nedenle, bu tezin ana amacı da Rusya'nın Mısır ile geliştirmekte olduğu ilişkilerin yeniden büyük güç olma arzusuna hizmet ettiğini ortaya koymaya çalışmaktır. Putin'in iktidara gelmesiyle birlikte Rusya-Mısır ikili ilişkileri, özellikle Sisi darbesi sonrasında siyasi-diplomatik, ekonomik-ticari ve askeri-güvenlik alanlarında çok fazla ivme kazanmıştır. İki lider arasında artan temaslarda siyasi-stratejik meseleler görüşülmüş, ticari-ekonomik ve turizm gibi konular ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, Rusya, Mısır'ın silahlanmasında önemli bir rol üstlenmeye başlamış ve hatta iki ülke arasında askeri tatbikatlar yapılmıştır. Öte yandan, Rusya, Mısır'da nükleer enerji santrali inşası projesine de girişmiştir. Rusya-Mısır ilişkilerinde yaşanan bu gelişmeler sırasında, iki ülkenin benzer tehdit ve fırsatlarla karşılaştığı ve bu yüzden güçlerini maksimize etmeye çalıştıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Saldırgan Realizm, Rusya Dış Politikası, Rusya-Mısır İlişkileri, Putin, Sisi