Eğitimde cinsiyet eşitliğine yönelik uluslararası dergilerde yayınlanan makalelerin incelemesi: Bir meta-sentez çalışması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF DOĞANAY

Danışman: Zafer İbrahimoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı uluslararası ve karşılaştırmalı eğitim alanında yayın çıkaran SSCI indeksindeki etki alanı geniş olan dergilerde yayınlanmış 'Cinsiyet Eşitliği' ana başlığı altında 'Eğitimde Cinsiyet Eşitliği' konusunda son on yılda yayınlanmış çalışmaları meta-sentez yöntemiyle incelemektir. Çalışmada Prizma Bildirimi kullanılarak WEB of Science veri tabanında 'Gender', 'Education', 'Equality' ve 'Inequality' anahtar kelimeleri ile taratılan ve etki faktörü yüksek olan dergilerde yayınlanmış eğitimde cinsiyet eşitliği üzerine yapılmış çalışmalar incelenmiştir. Araştırmada, veri analizi için içerik analizi türlerinden biri olan ve ana konu alanlarını, boyutları ve bu boyut ile alanlar içerisindeki özel alt alanları ortaya çıkarmak adına temalar oluşturma sürecini kapsayan tematik sentez yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında son yıllarda eğitimde cinsiyet eşitliği konulu yapılan çalışmaların sayısının arttığı, uluslararası literatürde etki faktörü yüksek otuz derginin ve ondan fazla yayıncı kurumun eğitimde cinsiyet eşitliği konulu çalışmalara yer verdiği, bu çalışmaların araştırmacılarının büyük bir kısmının kadın olduğu, yapılan çalışmaların çoğunda nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması deseni kullanıldığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilebilir. Ayrıca, incelenen araştırmalarda çalışma grubu olarak genellikle öğrenciler ile çalışıldığı ve yayınlanan çalışmaların çoğunun yalnızca bireysel değil, kurumsal ve yapısal cinsiyet eşitsizliklerini de ele aldığı ve eğitim politikalarının dönüştürülmesine katkı sunmayı amaçladığı belirlenmiştir. Bu araştırma, eğitimde cinsiyet eşitliği alanındaki güncel eğilimleri bütüncül bir bakışla ele alarak gelecekte yapılacak akademik çalışmalara ışık tutarak özgün bir kaynak niteliği taşımaktadır. Gelecekteki çalışmalarda dahil etme ve hariç tutma kriterleri değiştirilip genişletilerek daha geniş veri kümeleriyle özellikle farklı coğrafi bölgeleri ve sosyo-kültürel bağlamları kapsayan karşılaştırmalı analizler yapılabilir.