Belediyelerde kaynak kullanımında etkinliğin sağlanması bakımından sayıştay denetimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK ALTUNOĞLU

Danışman: GÜLAY YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Belediyeler, yerel halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlü yerinden yönetim kuruluşlarıdır. Tarihsel süreçte kentsel altyapı ve temizlik hizmetleriyle sınırlı kalan belediyeler, günümüzde sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda çok boyutlu faaliyetler yürüten kurumlar haline gelmiştir. Ancak bu genişleyen hizmet yelpazesi, mali özerklik ve kaynak tahsisinde etkinlik sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Kaynak tahsisinde etkinlik, mevcut kaynakların en verimli biçimde kullanılarak yerel refahın en üst düzeye çıkarılmasını ifade eder. Bu bağlamda belediyelerin kaynak kullanımındaki etkinliği, mali bağımsızlık düzeyi ve denetim mekanizmalarının işlevselliği araştırılması gereken önemli konulardır. Bu çalışma, 2020–2025 yılları arasında Sayıştay Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporları temelinde belediyelerin kaynak tahsisinde etkinliğini incelemektedir. Araştırmada, belediyelerin mali yapısı, gelir ve harcama eğilimleri, mali özerklik düzeyleri ile Sayıştay denetimlerinin işlevselliği analiz edilmiştir. Çalışmanın özgün yönü, raporlarda yer alan tespitleri uygulamadaki örneklerle ilişkilendirerek etkinlik sorunlarının nedenlerini somut biçimde ortaya koymasıdır. Elde edilen bulgular, Sayıştay denetiminin belediyelerde mali disiplin ve hesap verebilirlik açısından önemli bir işlev gördüğünü, ancak kaynak kullanımında etkinliğe tam anlamıyla ulaşılmadığını göstermektedir. Bu çerçevede, mali özerkliğin güçlendirilmesi ve kaynak yönetiminde verimliliğin artırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.