Türkiye'de mezun derneklerinin eğitime katkısı: ÖNDER örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL BURAK ÖZKÖK
Danışman: Ülkü Arıkboğa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma kapsamında mezun derneklerinin eğitim ile ilişkisi ve eğitim politikalarına katkısının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Belirlenen bu amaç doğrultusunda bünyesinde 500 mezun derneğini barındıran ve 63 yıllık köklü bir dernek olarak önemli bir konumda olan ÖNDER, örnek olarak seçilmiştir. Türkiye'de eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ve bunların türleri, sivil toplum kuruluşlarının Türk eğitim sistemindeki konum, işlev ve belirleyicilikleri; araştırma kapsamında analiz edilen diğer konu başlıklarını oluşturmaktadır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden; literatür taraması, doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmış ve ÖNDER'in geçmişten günümüze gelene kadar yaptığı faaliyetler, eğitim alanında devlet ile olan ilişki ve işbirliği gibi verilerin analiz edilmesinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçları şu şekilde özetlemek mümkündür: Eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının genel olarak varlık sebepleri; "eğitim alanında çalışan kişilerin mesleki, ekonomik, sosyal, siyasi ve özlük hak ve menfaatlerinin korunması" ve "eğitim politikalarının oluşturulmasına bir aktör olarak katkı sağlamak" iken, ÖNDER'in varlık sebebinin; İmam Hatip ruhu ve din eğitimi olmasına rağmen dernek tarafından genel olarak eğitimin niteliğini arttırmaya yönelik çalışmalar ve faaliyetlerin yürütüldüğü görülmektedir. ÖNDER'in hedef kitlesinin öncelikle İmam Hatip Okulları olarak belirlendiği ancak derneğin eğitimin tüm alanlarında çalışmalar yaptığı görülmüştür. Başta ÖNDER olmak üzere Türkiye'de eğitim alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının eğitim politikaları noktasında öncelikli olarak; eğitim müfredatı, eğitimin ve ders kitaplarının içeriğinin belirlenmesi, öğretme-öğrenme süreçleri, eğitime erişim noktasında eşitliğin sağlanması (cinsiyet ve fırsat eşitliği), çocuk hakları, maddi imkânları yetersiz öğrencilerin öğrenim giderlerinin karşılanması, bu öğrencilere öğrenim bursu ve barınma imkânlarının sağlanması konularına yöneldiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum, Sivil Toplum Kuruluşları, Mezun Dernekleri, Eğitim Politikaları.