Matematik öğretiminde enstrümanlı aktivitelerin enstrümantal orkestrasyon teorisi çerçevesinde incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYFETTİN ALAN
Danışman: Hatice Akkoç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde teknolojik araçların ulaşılabilirliğinin giderek artması matematik öğretimi için kuşkusuz büyük potansiyeller vadetmektedir. Ancak matematik öğretimine teknoloji entegrasyonu göründüğü kadar kolay değildir. Öğretim uygulamalarına dahil edilen teknolojik araçlar dikkat edilmesi gereken yeni durumlar ortaya çıkarmakta ve sınıf ortamını daha da karmaşık hale getirmektedir. Enstrümantal orkestrasyon teorik çerçevesi teknoloji destekli öğretim uygulamalarının bu karmaşık yapısını açıklamayı amaçlar. Teoriye göre öğretmenler öğretim uygulamaları sırasında orkestrasyon türleri ile tanımlanan çeşitli enstrümanlı aktiviteler gerçekleştirirler. Bu çalışmada amaçlanan, teknoloji destekli matematik öğretimi uygulamalarında gerçekleştirilen enstrümanlı aktiviteleri modelleyerek, enstrümanlı aktivitelerin nasıl belirlendiğini ve öğretim uygulamalarında nasıl gerçekleştirildiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda iki matematik öğretmen adayının durum olarak belirlendiği bir durum çalışması tasarlanmıştır. Araştırmada katılımcılardan GeoGebra dinamik geometri yazılımını kullandıkları teknoloji destekli bir öğretim uygulaması tasarlamaları ve tasarladıkları uygulamaları mikro öğretim olarak gerçekleştirmeleri istenmiştir. Araştırma sürecinde katılımcıların mikro öğretim hazırlığı ve mikro öğretim uygulaması süreçleri ses ve video kayıt araçlarıyla kaydedilmiş, katılımcılar ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular nitel veri analizi yazılımı kullanılarak içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonunda enstrümanlı aktivitelerin üç kuvvetin etkisinde belirlendiği görülmüştür: operatif değişmezler, potansiyel ve kısıtlar, pedagojik rezonans. Çalışmada bir enstrümanlı aktivitenin belirlenmesi sırasında operatif değişmezler ile potansiyel ve kısıtların birlikte organize edildiği aynı zamanda bu organizasyonun pedagojik rezonans dikkate alınarak gerçekleştirildiği görülmüştür. Çalışmada gözlemlenen pedagojik rezonans olgusunun enstrümantal orkestrasyon teorisinin ihtiyacı olan açıklayıcı boyutu teoriye kazandırabileceği ve bu sayede teorinin yaygınlaşmasına yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Enstrümanlı aktivitelerin gerçekleştirilmesi sırasında ise belirli hedeflere ulaşmak için orkestrasyon türlerinin bir düzen dahilinde ortaya çıkabildikleri belirlenmiştir. Çalışmada bu düzenlemeler "orkestrasyon aranjmanı" olarak isimlendirilmiştir. Orkestrasyon aranjmanları bazı durumlarda tekil bir orkestrasyon türü bazı durumlarda ise bir orkestrasyon zinciri olarak gözlemlenmiştir. Çalışmada Tahtada-problem-çözücü, Tahtada-tartışma-yapıcı, Ekranda-somutlaştırıcı, Ekranda-çıkarım-yapıcı, Ekran-tahta-yönlü-problem-çözücü, Ekran-tahta-yönlü-ispat-yapıcı, Tahta ekran-yönlü-teyit-edici ve Tahta-ekran-yönlü-mecbur-bırakıcı olmak üzere sekiz orkestrasyon aranjmanı belirlenmiştir. İlerleyen çalışmalarda yeni orkestrasyon aranjmanlarının keşfedilmesi ve repertuarın genişletilmesi beklenmektedir. Bu çalışmada ilk kez ortaya konan orkestrasyon aranjmanlarının teorinin operasyonelleşmesini sağlayacağı ve araştırmacıların uzun zamandır beklediği bir durum olan teorinin öğretmen eğitiminde kullanımı için bir başlangıç noktası oluşturabileceği düşünülmektedir.