Biyopolitik bağlamda marka incelemesi: United Colors of Benetton


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Tekstil Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUSE DEMİRAYDIN

Danışman: Vildan Tok Dereci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Moda tarihinin en başından beri bireyler, çevreleriyle etkileşim kurarken, iletişimin görsel yönünün belirgin olduğu farkındalığıyla görselliğe özel bir vurgu yapma eğilimindedirler. Bu durum, kişilerin giyim tarzını, genel görünüşlerini iletişim araçları olarak daha fazla kullanmalarına neden olur. Bu yöntem, aynı zamanda ilk izlenim oluşturma, kişisel kimlik ifadesi, kültürel mesaj iletimi ve giyilen markanın temsil ettiği imaj gibi çeşitli amaçlarla da kullanılır. Görünen apaçık ortada olduğu için giysi başta olmak üzere moda ürünleri, bir ideolojiyi temsil etmenin en etkili ve kolay yöntemidir. Moda, neredeyse yeni kimliklerin yaratıldığı bir alan gibi görünmektedir. Bu bağlamda, özne ve beden ile ilgilenen biyopolitika, moda aracılığıyla bireylerin bedenlerini ve estetik tercihlerini düzenleme ve şekillendirme süreçlerine müdahil olmaktadır. Moda markalarını biyopolitik bağlamda ele almayı hedefleyen bu çalışmada, Michel Foucault'nun biyopolitika kavramına olan yaklaşımı temel alınmıştır. Çalışma, dört bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde, tezin içeriğine dair bilgiler verilmiştir. "Moda ve İktidar Kavramı" adlı ikinci bölümdeyse kavramların genel tanımı yapılmıştır. "Moda ve Politika: İlişkiler ve Ortak Kavramlar" adlı üçüncü bölümde, moda ve politika kavramlarının birbirleri ile ilişkileri incelenmiştir. Moda endüstrisi ve tüketim toplumu, moda reklam ilişkisi ele alınan konular arasındadır. Yine bu bölümde sürdürülebilir moda kavramına ve reklamlarda kışkırtıcılık ve kadın bedeni konusuna değinilmiştir. "United Colors of Benetton & Oliviero Toscani" adlı dördüncü bölümde, Oliviero Toscani ve United Colors of Benetton markasının birliktelikleri ve Oliviero Toscani'nin bu marka için yaptığı reklam afişleri incelenmiştir. Sonuç olarak, günümüz moda dünyası içerisinde "biyopolitika" kavramının moda markaları ve moda reklamlarındaki beden kullanımı ve ötekileştirme sorunları gösterilerek, eleştirisi yapılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Michel Foucault'un biyopolitika kavramını geleneksel siyasetten farklı bir şekilde nasıl değerlendirdiğini açıklamak ve bu kavramın moda endüstrisine, tasarımcılara ve tüketicilere nasıl bir katkı sağlayabileceğini sorgulamaktır. Amaçlardan bir diğeri ,moda dünyasının politika ile nasıl iç içe geçtiğini tasarımcı bakış açısıyla, örneklerle görünür kılmaktır.