İLKOKUL BİRİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN MODELLEME ETKİNLİKLERİYLE PROBLEM ÇÖZMEDE YAŞADIKLARI GÜÇLÜKLERİN GİDERİLMESİ: BİR EYLEM ARAŞTIRMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM KANKANAT

Danışman: Ali Rıza Küpcü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin ders içi etkinliklerde yaşadıkları modelleme süreçlerini derinlemesine incelemek; tasarlanan modelleme etkinliklerinin öğrencilerin problem çözme süreçlerine ve yaşadıkları zorluklara etkisini tespit etmektir. Araştırmanın modeli eylem araştırmasıdır. Sekiz tane birinci sınıf öğrencisi ve bir araştırmacı katılımcı olarak yer almaktadır. Çalışma araştırmacının görev yaptığı sınıfta gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler matematik bilgisi ve tutumu, okuma hızı ve dikte başarılarına göre heterojen gruplar olarak dörder kişilik gruplara ayrılmıştır. Veri toplama aracı olarak problem çözme değerlendirme formu, uygulama öncesi modellemeye ilişkin yarı yapılandırılmış görüşme formu, modelleme etkinlik kağıtları, uygulama sonrası modellemeye ilişkin yarı yapılandırılmış görüşme formu, araştırmacı günlüğü ve ses kayıtları kullanılmıştır. Öğrencilerin problem çözmede yaşadıkları güçlükler tespit edilmiştir. Uygulama sürecinde tasarlanan modelleme etkinlikleri uygulanmıştır. Uygulama öncesinde ve sonrasında modellemeye ilişkin öğrenci görüşleri alınmıştır. Modelleme süreci Ferri'ni modelleme süreç basamaklarına (problemi anlama, sadeleştirme, matematikselleştirme, matematik olarak çalışma, yorumlama ve doğrulama) göre analiz edilmiştir. Tekin-Dede ve Bukova-Güzel tarafından geliştirilen modelleme yeterliği değerlendirme rubriği kullanılmıştır. Öğrencilerin uygulama öncesinde problemi kendi cümleleri ile ifade etmede ve çözüm için yol belirlemede zorlandığı, verilen-isteneni eksik belirlediği veya belirleyemediği, işlem hatası yaptıkları, çözümü açıklayamadıkları tespit edilmiştir. Modellemenin tüm basamaklarında gelişim gösterdikleri bunun yanı sıra özellikle problemi anlama, sadeleştirme, matematikselleştirme ve matematik olarak çalışma basamaklarında en fazla ilerlemenin, yorumlama ve doğrulama basamaklarında ise en az gelişim kaydedildiği görülmüştür. Öğrencilerin problemi açıklamayı, verilenleri belirlemeyi, değişkenler arası ilişki kurmayı, modeller geliştirmeyi, çözümü uygulamayı ve raporlamayı yapabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.