Çağdaş Türk resim sanatında yüzey sorunu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YADİGAR TURNA
Danışman: DEVABİL KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Türk resminin gelişim süreci üzerinde ele aldığımız ve sanatın temel sorunlarından olan yüzey kavramı, üzerine işlem yapılan alan olarak tarih süreci içerisinde çeşitli değişikliklerle ele alınmıştır. Başlangıcından günümüze değin çeşitli biçim değişmeleri ve benzer sorunlarla karşılaşan Türk resmi Batı anlamında espas anlayışına geçişi 19. Yüzyılın sonuna doğru ele almıştır. Bu sebeple çağdaş Türk resminin oluşumunu irdelerken, resim tarihimizin başlangıcını teşkil eden minyatürlerle çağdaş Türk resmine geçişte önemli bir etken olan Batı resminin gelişim sürecini de konunun daha da açıklık kazanması amacıyla ele alınması gerektiği kanısındayım. Bu çalışmada, üzerine işlem yapılan yüzeyin değişen dünya görüşleri içersinde her dönemin düşünce ve kültürünü oluşturan malzeme ve espas anlayışına yönelik biçim araştırması 12. yüzyıldan günümüze değin irdelenmesi anlamında olmuştur. 14. yüzyıl ortalarında Giotto' nun derinlik arayışlarına girerek geleneksel yöntemleri kırmaya başlamasıyla oluşan ve zamanla 20. Yüzyılın çeşitli dünya görüşleri içersinde çok boyutlu anlayışa kadar uzanan kavrayış biçimleri resim tarihinin gelişim serüvenini belirlerler. IVBatıda ve doğuda gelişen düşünce alanındaki hareketler ile bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeler insanın evrene bakışında değişiklikler oluşturmuştur. Sosyal ve kültürel alanlardaki değişimin toplum üzerindeki yankısı toplumun bir ferdi olan sanatçıyı da etkileyerek, özellikle 20. yüzyıldan itibaren devrim niteliği taşıyacak ürünler verme yoluna gidilecektir. 20. yüzyılın değişen dünya görüşleri içerisinde sanatçılar alışılmış, geleneksel kalıplan aşarak farklı üslup ve teknikler oluşturmuşlardır. 14. yüzyılın ortalarında, Giotto ile başlayan bilimsel perspektif doğrultusundaki üç boyutlu yanılsamalı derinlik anlayışı, Cezanne'mn kübizm doğrultusundaki arayışları ile ilk köklü değişimi yaratmıştır. Çağdaşlarının daha ilerilere götürdükleri anlayışla birlikte, nesnenin optik görüntü biçimi kaybolarak nesnenin bizzat kendisi yüzey üzerinde betimlenmeye başlanmıştır. Batıda meydana gelen bu değişimlerin Çağdaş Türk Sanatı üzerinde de etkisi olduğu muhakkaktır. 19, Yüzyılın sonuna kadar iki boyutlu bir resim anlayışı ile hareket eden Türk sanatçıları, minyatürden üç boyutlu yanılsamalı resme geçişte Batıya örnek alarak çeşitli aşamalar geçirmiş zamanla farklı akım ve tekniklerle çağdaşlaşma alanında hız kazanmıştır. Çalışmamın özünü oluşturan yüzey kavramını, Çağdaş Türk Sanatının gelişim serüveni ile Batının resim tarihim kendi içerlerinde ayrı ayrı ele alarak incelemeyi uygun gördüm.Çağdaş sanatımızda farklı malzemelerle yüzey araştırmalarım sürdüren sanatçılarımızın eserleri de konu kapsamına alınarak, onlarında bu söyleve katkılarının neler olduğunu inceledim. Böylece biçimsel ve teknik kaygıların yüzey üzerindeki etkilerinin ortaya konulan verilerle daha açıklık kazanacağına inanıyorum. VI