OECD ÜLKELERİNDE DAYANIKLI ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN NONPARAMETRİK BAYESYEN REGRESYON TAHMİNİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA TOPDAĞ
Danışman: Ebru Çağlayan Akay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonometrik analizlerde klasik yaklaşıma bir alternatif olarak Bayesyen yaklaşımın sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Bayesyen yaklaşım, klasik yaklaşımdan farklı olarak rastgele parametrelerle birlikte küçük örneklemler için daha doğru tahminler sağlamaktadır. Nonparametrik yaklaşımda hata dağılımı ve ortalama fonksiyonunun fonksiyonel formu hakkında kısıtlayıcı parametrik varsayımlar yapılmamaktadır. Nonparametrik Bayesyen modeller kısıtlayıcı parametrik ilk dağılım varsayımını esneterek verileri modellemek için daha gerçekçi bileşenler sağlamaktadır. Nonparametrik Bayesyen yaklaşım sayesinde tüm rastgele etkiler desteklenerek model tabanlı bir kümeleme analizi sağlanmaktadır. Böylece klasik yöntemlerin hesaplama sorunuyla karşılaştıkları çok sayıda rastgele etki içeren karmaşık modellerin herhangi bir hesaplama sorunuyla karşılamadan analiz edilmesine olanak sağlanmaktadır. Bu tez çalışmasında 16 OECD ülkesindeki dayanıklı öğrencilerin akademik başarısını etkileyen faktörler nonparametrik Bayesyen regresyon modelleri yardımıyla analiz edilmektedir. Tahmin sonuçları, akademik beklenti ve özgüveninin dayanıklı öğrencilerin matematik başarısını pozitif etkileyen en önemli ve tutarlı faktörler olduğunu göstermektedir. Cinsiyet parametresine ilişkin bulgular, dayanıklı öğrenciler için cinsiyet etkisinin varlığını göstermektedir. Zorbalığın tüm ülkelerdeki öğrencilerin matematik performansı üzerinde negatif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ülkeler arası elde edilen bulgular akademik dayanıklılığı artırmaya yönelik politikaların ülkeler bağlamında özel olarak ele alması gerektiğini göstermektedir.