İkinci el otomobil fiyatlarının koşulsuz kantil regresyon ile analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE KÖKLÜ

Danışman: Ebru Çağlayan Akay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ikinci el otomobil fiyatlarını etkileyen faktörleri koşulsuz kantil regresyon çerçevesinde ilk kez analiz etmektir. Önceki araştırmalarda, ikinci el otomobil fiyatlarına etki eden faktörler genellikle hedonik fiyatlama modeli, yapay sinir ağları ve makine öğrenmesi gibi ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Bu çalışma, farklı kantil düzeylerinde otomobil fiyatlarına etki eden değişkenleri ve bu değişkenlerin fiyat üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Düşük, orta ve yüksek fiyat aralıklarında değişkenlerin otomobil fiyatları üzerindeki etkilerini inceleyen bir yaklaşım benimsenmiştir. Ayrıca, çalışmada koşullu kantil regresyon model tahminlerine yer verilerek her iki yöntem için karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Koşullu kantil regresyon ve koşulsuz kantil regresyon yöntemlerinin, ikinci el otomobil fiyatlarının belirleyicileri üzerindeki potansiyel heterojen etkilerini daha iyi anlamaya katkı sağladığı gözlemlenmiştir. İki yöntem arasındaki sonuçlar arasında belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Sonuçlar, koşullu kantil regresyon yönteminde, kilometre (-), boyalı parça (-), şerit takip sistemi (+), hava yastığı (+), soğutmalı torpido (+), ısıtmalı koltuk (+), hız sabitleme sistemi (+), park asistanı (+), hasar kaydı olmaması (+), otomatik vites (+), önden çekişli (-), arkadan itişli (-), motor gücü (+), yakıt türü (benzin ve dizel, +), kasa tipi (sedan ve hatchback, -), yaş (-), Alman markalı (+) ve Japon markalı (+) gibi değişkenlerin fiyat üzerindeki etkilerini belirlemiştir. Koşulsuz kantil regresyon yöntemi ise bazı değişkenlerin fiyat üzerindeki etkilerini farklı kantil seviyelerinde hem negatif hem de pozitif olarak göstermiştir. Özellikle, şerit takip sistemi, hava yastığı, hız sabitleme sistemi ve park asistanı gibi değişkenlerin etkileri, koşulsuz kantil regresyon yönteminin belirlenen kantilde özelliklerin aynı olduğu varsayımını dikkate almaması nedeniyle farklılık göstermektedir.