Beş yaşında otistik çocuğa sahip bir annenin mutfak etkinliği sırasında çocuğu ile etkileşimlerinde kullanıldığı stratejilerinin betimlenmesi (ek katılan vak'a çalışması)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZELİHA GÖRGÜN ÇAĞLAR
Danışman: FATMA NUR AKÇİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:YÜKSEK LİSANS TEZ OZU BEŞ YAŞINDA OTISTIK ÇOCUĞA SAHİP BİR ANNENİN MUTFAK ETKİNLİĞİ SIRASINDA ÇOCUĞU İLE ETKİLEŞİMLERİNDE KULLANDIĞI STRATEJİLERİN BETİMLENMESİ Zeliha GÖRGÜN ÇAĞLAR Danışman: Yrd. Doç. Dr. Nur AKÇİN Bu araştırmanın amacı, beş yaşında otistik çocuğa sahip bir annenin mutfak etkinliği sırasında çocuğu ile etkileşimlerinde kullandığı stratejileri betimlemektir. Araştırmanın deseni "tek katılanlı niteliksel vak'a çalışmasıdır". Araştırmaya katılanlar, otistik çocuğa sahip bir anne ile onun 5 yaşındaki otistik çocuğudur. Araştırma verileri, saha notları, görüşmeler, odyo ve video teyp kayıtları aracılığı ile toplanmıştır. Doğal ev ortamında mutfak etkinlikleri sırasında video teyp çekimleri yapılarak analiz edilmiştir. Annenin çocuğu ile etkileşimleri ''mutfak etkinlikleri" çerçevesinde incelenmiştir. Video teyp kayıtlarının analizinde mikro etnografik analitik teknikler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre otistik çocuğa sahip annenin çocuğu ile etkileşimleri sırasında yoğun olarak kullandığı 11 sözel strateji belirlenmiştir. Bunlar; soru sormak,İİ azaltmak, genişletmek, pekiştirmek, ödüllendirmek, vurgulamak, komiklik yapmak, şarkı söylemek, duraksayarak söylemek, etiketlemek, açıklama yapmaktır. Mutfak etkinlikleri süreci içinde annenin kullandığı sözel olmayan etkileşim kalıpları, göz kontağı kurmak, jest ve mimik kullanmak, yanıt vermesini beklemek ve görsel ip ucu vermek ve yardım etmektir. Bunlar, anne-çocuk arasında gerçekleşen etkileşim kalıplarına dayalı olarak pasta yapma ve kabak yemeği pişirme ana başlıkları altında verilmiştir. Pasta yapma sürecinde kullanılan sözel etkileşim kalıpları "pasta yapmaya hazırlanma sırasındaki sohbeti" " pastanın yapılması sırasındaki sohbeti" "pastanın sarılması ve dolaba konulması sırasındaki sohbeti" ve "malzemelerin toplanması sırasındaki sohbeti" konu başlıkları olarak verilmiştir. Kabak yemeği pişirme sırasında kullanılan sözel etkileşim kalıpları ise "yemeği yapmaya hazırlanma sırasındaki sohbeti" "yemeğin yapılması sırasındaki sohbeti" "yemeğin ocağa konulması sırasındaki sohbeti" ve "malzemelerin toplanması sırasındaki sohbeti" konu başlıkları olarak verilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma bulgularına göre, otistik çocuğa sahip bir annenin çocuğu ile etkileşimlerinde sözel ve sözel olmayan etkileşim stratejilerini uygulamasının otistik çocuğun etkileşimlere sözel ve sözel olmayan katılımlarına katkıda bulunduğu yönünde destekleyici bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Otistik çocuk, sosyal etkileşimci yaklaşım, anne-çocuk etkileşimi, niteliksel vak'a çalışması