Türev ürünlerin finansal krizler üzerindeki yeri, önemi ve etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA ŞİRİN YILDIZ

Danışman: NURDAN ASLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal piyasalar ve bankacılık sektöründe riskin yönetimi için kullanılmakta olan bazı temel risk yönetim araçları bulunmaktadır. Bunların başında da türev ürünler gelmektedir. Türev ürünler, işletmelerce gerçekleştirilen faaliyetlerden kaynaklı, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin oluşabilecek ters yönlü fiyat, faiz ve döviz kuru dalgalanmalarıyla oluşabilecek finansal risklere karşı etkili bir yönetim aracı olarak ortaya çıkmıştır. Ancak bazı türev ürünlerinin yanlış kullanımı, finansal bir krize yol açabildiği gibi oluşan krizi de hızlandırabilmektedir. Bu çalışmada türev ürünlerin finansal krizler üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Türev ürünler; sabit kur sistemi söz konusu olduğunda eksik ve hızlı finansal liberalizasyona maruz kalan yapılandırılmamış ve yanlış düzenlenmiş türev piyasaların varlığı durumunda, sabit döviz kuru sisteminde istikrarsızlık yaratmak ve sistemi çökertmeye yönlendirmek suretiyle ekonomiler üzerinde doğrudan bir kriz etkisi yaratabilmektedir. Bu bağlamda türev araçlar, bu tür koşullar altında spekülatörler, saldırganlar ya da hedge fon operatörleri tarafından hükümet politikasının başarısına karşı spekülatif ya da hedging aracı olarak kullanılmaya açıktır. Bunun yanı sıra verimli ve gerekli yönetmelikleri uygulamadan, eksiksiz ve hızlı finansal liberalizasyona uğramış olan gelişmekte olan ülkelerde türev ürünlerin bulunması, finansal piyasa başarısızlıklarını işaret eden krizlerin belirleyicilerindendir.