Gemilerde acil durum yönetiminin geliştirilmesi: İş sağlığı ve güvenliği yaklaşımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İş Güvenliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN BAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bülent Oral

Eş Danışman: Begüm Erten Mahmutoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya ticaretinin yaklaşık %90'ı deniz yoluyla gerçekleşmektedir. Denizlerin değişken ve belirsiz doğası, insanların denizcilik sektöründe daha etkili önlemler almasını gerektirir. Gemilerin teknik veya idari eksiklikleri, insan hatası veya doğal hava koşulları gibi nedenlerle gemi kazaları meydana gelebilir. Bu tür kazalar, gemi personelinin, yolcuların ve ticari yüklerin güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu çalışmada, denizcilik sektöründe iş sağlığı ve güvenliği (İSG) standartlarının yükseltilmesi ve gemilerde acil durum yönetiminin etkinleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, gemilerde meydana gelen acil durumlar ve bu durumlara müdahale yöntemleri incelenerek potansiyel risklerin belirlenmesi ve en aza indirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın veri toplama sürecinde anketler, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve saha gözlemleri kullanılmıştır. Gemi adamlarının İSG ve acil durum farkındalıklarını ölçmek amacıyla çevrimiçi anketler uygulanmış, ayrıca gemi işletmecileri ve uzmanlarla birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Saha gözlemleri ile mevcut uygulamalar yerinde incelenmiş ve acil durum yönetimi süreçlerine ilişkin detaylı veriler toplanmıştır. Çalışmada, uluslararası sözleşmeler, ulusal mevzuat ve akademik çalışmalar analiz edilerek denizcilik sektöründe acil durum yönetimi ele alınmıştır. Mevcut yönetmelikler ve standartlar, gemilerdeki acil durum senaryoları ile karşılaştırılmış ve mevcut uygulamaların etkinliği değerlendirilmiştir. Ayrıca, gemi personelinin eğitimi, farkındalık düzeyi ve acil durum yönetimi süreçlerine katkı sağlayacak öneriler geliştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, gemilerde acil durum yönetiminin geliştirilmesi için eğitimlerin artırılması, kabul edilebilir risk seviyesine ulaşılması ve risk değerlendirme süreçlerinin iyileştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Uluslararası standartlarla tam uyum sağlanması, gemi personelinin bilinçlendirilmesi ve mevcut acil durum yönetimi uygulamalarının daha etkin hale getirilmesi önerilmektedir. Elde edilen bulguların, denizcilik sektöründe acil durum yönetimi konusuna yön vermesi ve gelecekte yapılacak akademik çalışmalara katkı sunması beklenmektedir.