Teucrium chamaedrys subsp. chamaedrys ve T. divaricatum subsp. villosum bitkilerinin biyolojik aktivitelerinin incelenmesi, fenolik bileşiklerinin analizi ve lipozom formülasyonlarının hazırlanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA NUR YILMAZ
Danışman: TURGUT TAŞKIN, DUYGU TAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Teucrium chamaedrys subsp. chamaedrys (TC) ve T. divaricatum subsp. villosum (TD) bitkilerinden elde edilen farklı ekstrelerin antidiyabetik, anti-inflamatuar ve sitotoksik aktivitelerinin incelenmesi; bitkilerin içerdikleri fenolik bileşiklerin HPLC-DAD ile analizi için yeni bir yöntem geliştirilmesi; yüksek aktiviteye sahip düşük toksisitede olan TC etanol ve TD infüzyon ekstrelerinin lipozom formlarının üretilmesi ve karakterizasyon testlerinin gerçekleştirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Ekstrelerin ve lipozomların antidiyabetik, anti-inflamatuar ve sitotoksik akitiviteleri sırasıyla α-glukosidaz enzim inhibisyonu, WST-1 ve XTT deneyleri ile gerçekleştirildi. Lipozomların hazırlanmasında ince film hidrasyon yöntemi kullanıldı. Fenolik bileşiklerin analizi HPLC-DAD ile yapıldı. Bulgular: TC etanol ve TD infüzyon ekstrelerinin, bu ekstrelerin yüklenmesi ile elde edilen lipozom formlarından daha düşük anti-diyabetik aktivite gösterdiği saptandı. Bu ekstreler yüklü lipozom formlarının ise ham ekstrelerden daha yüksek anti-inflamatuar etkiye sahip oldukları belirlendi. TC etanol ekstresinin ve TD infüzyon ekstrelerinin içeriğinde majör olarak sırasıyla rosmarinik asit (381,763±2,014 µg analit/ mg ekstre) ve fumarik asit (11,722±3,537 µg analit/ mg ekstre) bileşikleri tayin edildi. TC etanol ve TD infüzyon ekstreleri yüklü lipozomlarının ise sırasıyla rosmarinik asit (5,611±0,873 µg analit/ mg ekstre) ve luteolin (0,866±0,026 µg analit/ mg ekstre) bileşiklerini majör olarak içerdiği analiz edildi. Sonuç: Tez bitkimiz olan iki Teucrium türü ekstrelerinden elde edilen lipozom formlarının önemli oranda biyolojik aktivite göstermesi ve düşük toksisiteye sahip olmaları bu formların gelecekte anti-inflamatuar ve antidiyabetik ajan olarak kullanılabileceğini düşündürmüştür. Anahtar Kelimeler: Teucrium chamaedrys subsp. chamaedrys, T. divaricatum subsp. villosum, lipozom, biyoaktivite, HPLC-DAD