Otistik çocuğa sahip bir annenin çocuğunun sözcük dağarcığını geliştirmek için kullandığı stratejilerin betimlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA TAŞKIN ESER
Danışman: FATMA NUR AKÇİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, tek kelimeli cümleler kurarak konuşan otistik çocuğa sahip bir annenin oyun etkinlikleri sırasında çocuğunun kelime dağarcığını geliştirmek için kullandığı stratejilerin betimlenmesidir. Araştırmanın deseni ?tek katılımlı niteliksel vak'a çalışmasıdır?. Araştırmaya katılanlar, otistik çocuğa sahip bir anne ile onun 3 yaşındaki otistik çocuğudur. Araştırma verileri, saha notları, görüşmeler, odyo ve video teyp kayıtları aracılığı ile toplanmıştır. Doğal ev ortamında oyun etkinlikleri sırasında video teyp çekimleri yapılarak analiz edilmiştir. Annenin çocuğu ile etkileşimleri ?oyun etkinlikleri? çerçevesinde incelenmiştir. Video teyp kayıtlarının analizinde mikro etnografik analitik teknikler kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre otistik çocuğa sahip annenin çocuğu ile etkileşimleri sırasında yoğun olarak kullandığı 11 sözel strateji belirlenmiştir. Bunlar; genişletme, ekleme, kendi kendine konuşma, paralel konuşma, model olma, ödüllendirme, geri dönüt verme, soru sorma, yanıt vermesi için bekleme, seçim yapma, yönerge vermektir. Oyun etkinlikleri süreci içinde annenin kullandığı sözel olmayan stratejiler 3 tanedir. Bunlar; ilgi çekici materyallerin kullanılması, ulaşamama durumu ve yetersiz parçaların kullanılmasıdır. Bu stratejiler anne çocuk arasında gerçekleşen etkileşim dayalı olarak, kahvaltı yapma, su tabancası ile oyun, yazı tahtasında resim çizme, küçük yazı tahtasında resim çizme, resimli kartlara bakma, bomba oyunu, resimli kitap bakma, ve kola içme konu başlıkları altında verilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma bulgularına göre, otistik çocuğa sahip bir annenin çocuğu ile etkileşimlerinde sözel ve sözel olmayan etkileşim stratejilerini belli bir sistem içinde uyguladığı ve bu uygulamasının otistik çocuğun etkileşimlere sözel ve sözel olmayan katılımlarına katkıda bulunduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Otistik çocuklarda doğal dil yaklaşımı, çevresel ipuçlarına dayalı dil yaklaşımı, niteliksel vak'a çalışması.