Âl-i İmrân Sûresinin Tahlili ve Tarihlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR ÇİÇEK
Danışman: Muhammet Abay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'an'ın hedeflemiş olduğu evrensel mesajı doğru anlayabilmek için, sûre ve kapsadığı ayetlerin tarihlendirilmesi ve aralarındaki bağlantıları incelemek ve doğru bir şekilde ortaya koymak gerekir. Bunun sonucunda sûre ve ayetlerin hangi olay üzere nazil olduğu ve hitap etmiş olduğu topluluğun nitelikleri de ortaya konulmuş olacaktır. Ancak mevcut Mushaf tertibi bilindiği üzere nüzul sırasını ve kronolojiyi yansıtmamaktadır. Bu faktör ise surelerin ve ayetlerin doğru bir şekilde tarihlendirmeye ve anlamlandırmaya bir engel teşkil etmektedir. Âl-i İmrân Sûresi içermiş olduğu konu zenginliği ve Kur 'an'ın ikinci en uzun sûresi olması hasebiyle büyük bir ehemmiyete sahiptir ve asırlar boyunca araştırma konusu olarak incelenmiştir. Nitekim söz konusu sure başında Hristiyanlardan, daha sonra Yahudilerden bahsederek en sonunda Uhud Gazvesi'ne değinmektedir. Ancak sûrenin içermiş olduğu ayetlerin nüzul sırası hakkında kaynaklar birbirinden farklı görüşler belirtmektedir. Dolayısıyla sûrenin içermiş olduğu ayetlerin tarihlendirmesine dair bir ittifak oluşmamakla beraber bir belirsizlik söz konusudur. Bu da sûre ve ayeti doğru bir şekilde anlamayı ve anlamlandırmayı zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla tezimizin hedefi bu belirsizlikleri belirleyip ve onları inceleyerek, nihai bir açıklığa kavuşturmaktır. Âl-i İmran suresi bu denli detaylı ve derin bir tarihlendirme ve nüzul çalışmasına konu olmamıştır. Dolayısıyla tezimiz kendi alanında özgün bir değere sahip olup, sûre hakkında bu bağlamda ilk çalışmayı teşkil edecektir. Çalışmayı gerçekleştirirken sûre ve ayetlerin nüzul sebebini ortaya koyabilmek için sîre ve hadis kaynaklarına çokça müracaat edilecektir. Bu husus ise araştırmanın kapsamını genişletip, konuyu daha derin bir şekilde ele almamıza yardımcı olacaktır.