Samsat (Adıyaman) ilçesi'nin coğrafi etüdü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM SÖNMEZ
Danışman: Hamza Akengin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Samsat İlçesi ülkemizin Güneydoğu'sunda Orta Fırat Bölümü'nde, Atatürk Baraj Gölü kıyısında yerleşik bulunan ve Adıyaman İli'ne bağlı bir ilçedir. Samsat, yapılan son nüfus sayımlarına göre ve yerleşim birimi olması açısından Adıyaman'ın en küçük ilçelerindendir. Yapılan literatür araştırmasında Samsat ve yakın çevresi ile ilgili coğrafi alan çalışmasının yok denecek kadar az olması, çalışma alanı olarak Samsat'ın tercih edilmesini sağlamıştır. Dolayısı ile bu çalışmanın amacı Samsat ve yakın çevresinin coğrafi şartlarının araştırılmasıdır. Araştırmada Samsat'ın fiziki, beşeri ve iktisadi (ekonomik) coğrafya özellikleri ele alınarak ilçe fonksiyonları coğrafi bir bakış açısıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada literatür taraması, veri toplanması ve analizi ve ayrıca saha çalışması yapılmıştır. İlçenin doğu, batı ve güneyinde Atatürk Barajı, kuzeyinde ise Kahta İlçesi yer almaktadır. Atatürk Baraj Gölü'nün kıyısında üç tarafı baraj gölü ile çevrili olan Samsat bir yarımada görünümündedir. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 610 m olup, Adıyaman İl merkezine 48 km kadar, Şanlıurfa'ya ise 60 km uzaklıktadır. Yüzölçümü 338 km2'dir. Güneydoğu Toroslar kuşağının kuzey kenarında yer alan araştırma sahası jeolojik anlamda, Mesozoyik'ten bugüne kadar geçen süreçte oluşmuş magmatik, metamorfik ve sedimanter kayaçlardan oluşmuş çok çeşitli birimlerden oluşmaktadır. Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan Samsat birden çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. En son 1960 yılında Adıyaman iline bağlı bir merkez ilçe haline gelmiştir. İlçe merkezi ve beraberinde birkaç köyü ile Atatürk Barajı'nın su toplama havzasında suların yükselmesi sonucu sular altında kalmış ve 1988 yılında 10 km kuzeye taşınarak aynı isimle yeniden kurulmuştur. İlçenin demografik yapısında önemli değişiklikler meydana gelmemiş ise de yaşanan bazı olaylar nüfusta birtakım değişiklere yol açmıştır. Özellikle bir dönem yerleşim biriminin sular altında kalması, ilçedeki sanayileşmenin yetersizliği ve geçimin zorlaşması nüfusun azalmasına yol açmıştır. Samsat iklim özellikleri açısından yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlıdır. Fakat son yıllarda Atatürk Baraj Gölü'nün etkisiyle nem oranında artış gözlenmiş ve nispeten ılıman olduğu hissedilmiştir. Yerleşim birimi geçiş güzergahlarında olmadığından ticaret faaliyetleri pek gelişmemiş olup, son yıllarda özellikle GAP ile tarımsal etkinliklerde verim artışı sağlanmıştır.