Vüs'at O. Bener ve Ferit Edgü'nün Kurmaca Anlatılarında Taşra


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: IŞIL BİLGİ

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1950 kuşağı yazarlarından Vüs'at O. Bener ve Ferit Edgü'nün kurmaca anlatılarında geniş bir çağrışım alanına sahip olan "taşra" önemli bir izlek olarak yer alır. Bu anlatılarda taşra yalnızca coğrafi bir mekân değil, varoluşsal kuşatılmışlıkla özdeşleşen bir kavramdır. Anlatılar benlik çatışması, toplumla uyumsuzluk ve yabancılaşma gibi ortak noktalarda buluşmakla birlikte birbirinden farklı anlatım olanaklarının kullanılmasıyla da dikkat çekmektedir. Yazarların öz yaşam öyküleri bu farklılığa zemin hazırlayan bir etkendir. İki yazar da hayatlarının belirli dönemlerinde farklı yönlerden taşrayla yakından ilişki kurmuştur. Bunun etkisiyle kurmaca anlatılarında yoğun şekilde taşra deneyimlerine dair izler bulunmaktadır. Yazarların özyaşamöyküsel niteliklerle örülü kurmaca anlatılarında taşra psikolojik ve sosyolojik olarak birbirleriyle kesişen ve birbirlerinden ayrılan pek çok yönüyle temsil edilmiştir. Vüs'at O. Bener'in Buzul Çağının Virüsü, Dost, Yaşamasız, Siyah-Beyaz, Mızıkalı Yürüyüş, Kara Tren ve Kapan; Ferit Edgü'nünse Kimse, Hakkâri'de Bir Mevsim, Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı, Yaralı Zaman: Bir Doğu Yolculuğundan Notlar, Av, Do Sesi, İşte Deniz, Maria, Doğu Öyküleri ve Yolun Gittiği Yer adlı kurmaca anlatılarında taşranın temsil biçimleri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.