Koklear implant kullanıcılarında spektral ve temporal işitsel işlemleme ile müzik algısı arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kulak-Burun-Boğaz Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA YÜKSEL

Danışman: Ayşe Ayça Çiprut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Koklear implant (Kİ) ileri ve/veya çok ileri derecede işitme kaybı olan bireylerde işitsel hassasiyetin geri kazanılmasında büyük başarı sağlamaktadır. Ancak müzik gibi kompleks uyaranların anlaşılmasında ciddi kısıtlılıklar yaşanmaktadır. Çalışmamızda Kİ kullanıcılarının müzik algısında gözlenen düşük performansın altında yatan psikoakustik engellerin ve kullanıcılara bağlı etiyolojik değişkenlerin belirlenmesi ve etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 55 Kİ kullanıcısı ve 15 normal işiten birey değerlendirilmiştir. Clinical Assessment of Music Perception (CAMP) testi yapılan ön çalışma ile kültürümüze adapte edilmiş ve 15 normal işiten birey kontrol grubu olarak kullanılmıştır. Ardından 55 Kİ kullanıcısı CAMP, spektral dalga ayırt etme (SDA) ve temporal modülasyon transfer fonksiyonu (TMTF) testleri ile değerlendirilmiş ve elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Kİ kullanıcıları CAMP testinin alt testleri olan perde algılama testinde ortalama 3,82 yarım ton, melodi tanıma testinde %17,06 ve tını tanıma testinde %31,27 oranında performans gösterirken normal işiten bireyler aynı testlerden sırasıyla 1,06 yarım ton, %87,50 ve %86,15 performans göstermiştir. Farklı Kİ grupları karşılaştırıldığında ise işitmesini zamanla kaybeden progresif işitme kayıplı bireylerin diğer gruplara göre daha iyi performans gösterdiği görülmüştür. Korelasyon ve regresyon analizleri ile perde algısının spektral ve temporal çözünürlüğe, melodi algısının perde algısı ve spektral çözünürlüğe, tını algısının ise temporal hassas bilgi ve spektral çözünürlüğe önemli derecede bağlı olduğu görülmüştür. Sonuçlar: Müzik algısı birçok değişkenin bir araya geldiği ve etki gösterdiği kompleks bir beceridir ve hem Kİ teknolojisi hem de Kİ kullanıcılarına bağlı engeller nedeniyle kısıtlı bir gelişim gösterebilmektedir.