İstanbul mimarisinde sanatkâr imzaları (1800-1923)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Sanatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KUBİLAY ARPACI

Danışman: Abdülhamit Tüfekçioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir sanat eserinin kim ya da kimler tarafından meydana getirildiğini, hangi kültürel çevreye ait olduğunu ve hangi ekol ile üslup içerisinde bulunduğunu anlayabilmek adına sanatkâr imzaları önem arz etmektedir. Bu imzalar aynı zamanda sanatkârın duygu dünyasının, dünya görüşünün ve sanatının özgünlüğünün bir simgesi gibidir. Bu tez çalışmasında, Osmanlı Devleti'nin son döneminde mimari alanında sanatkâr imza geleneğinin yeri ve önemi araştırılmıştır. Bu doğrultuda başkent İstanbul temel alınarak dönemin idari yapılanmasından hareketle Suriçi, Galata, Eyüp ve Üsküdar'daki sanatkâr imzaları incelenmiştir. Saha araştırması ve literatür taraması ile belirtilen bölgelerdeki mimar, mühendis-mimar, müteahhit, hattat, kâşî ve taşçı imzaları ulaşılabildiği kadarıyla tespit edilmiştir. Araştırmada, bu sanatkârların kimi zaman bireysel kimi zaman ise kolektif çalıştıkları, imzalarında kendileri için önemli gördükleri hususlarda bilgiler verdikleri ve zamanla üslup değişikliklerine gidebildikleri görülmüştür. Her bir sanatkârın eserinin üzerine bıraktığı imza ile sanatını gelecek dönemlere taşıdığı, aynı zamanda bir imza geleneğinin oluşmasına katkı sağladığı ve böylece oluşan sanatkâr imza geleneğinin kalıcılık adına Osmanlı sanatında önemli bir yeri olduğu sonucuna varılmıştır