The impacts of underemployment and careerism on organizational trust and creativity: The moderating roles of agreeableness, openness to experience, and organizational collectivism

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme (İngilizce) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: IBRAHIM BOUZIDANI

Danışman: Ayşe Alev Torun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, eksik istihdam ve kariyerizm kavramları ile sonuçlarını açıklığa kavuşturmak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, eksik istihdam ve kariyerizm bağımsız değişkenleri ile örgüte güven ve yaratıcılık bağımlı değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca, uyumluk, deneyime açıklık ve örgütsel toplulukçuluğun bu ilişkiler üzerindeki düzenleyici rolleri araştırılmıştır. Araştırma, İstanbul'da kolay ulaşılan örneklem yolu ile erişilen 156 özel sektör çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar anketlere yüz yüze ve internet aracılığıyla cevap vermişlerdir. Çalışmada kullanılan ölçekler detaylı bir literatür taraması ile belirlenmiş ve anlaşılabilirliklerini sınamak amacıyla bir grup katılımcıya uygulanmıştır. Ölçüm araçları altılı bir değerlendirme ölçeği üzerinde cevaplandırılmıştır. Çalışma hipotezlerinin sınanması için basit ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu analizlerde eksik istihdam (beceri kullanımı ve öğrenme fırsatları faktörleri), kariyerizm (tutumsal kariyerizm ve davranışsal kariyerizm faktörleri), örgüte güven (yöneticilere güven ve kuruma güven faktörleri), yaratıcılık (yaratıcılık eylemi ve yaratıcılık yönelimi faktörleri), uyumluk, deneyime açıklık ve örgütsel toplulukçuluk değişkenleri yer almıştır. Araştırma sonuçları, eksik istihdam ve kariyerizm değişkenlerinin tüm boyutlarının birbirleriyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, eksik istihdam ve yaratıcılık değişkenleri boyutlarının tümünün ilişkili olduğu görülmüştür. Öte yandan, eksik istihdam ile örgüte güven boyutları ve kariyerizm ile yaratıcılık boyutları arasında da anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Düzenleyici değişkenlerden ise sadece uyumluluğun davranışsal kariyerizm ve yöneticilere güven ilişkisi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda geleceğe dönük kuramsal ve uygulamaya dönük öneriler ifade edilmiştir.