Sodyum glukoz ortak taşıyıcı inhibıtörlerinin tip 2 diyabetes mellitus oluşturulmuş sıçanların kalp dokusundaki microrna'lar üzerine etkilerinin incelenmesi

HÜMEYSA KİYAK KIRMACI

Sodyum glukoz ortak taşıyıcı inhibıtörlerinin tip 2 diyabetes mellitus oluşturulmuş sıçanların kalp dokusundaki microrna'lar üzerine etkilerinin incelenmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜMEYSA KİYAK KIRMACI

Danışman: Hatice Kübra Elçioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diabetes Mellitus (DM), son yıllarda küresel bir sorun haline gelmiş ve beraberinde gelişen komplikasyonlarla birlikte önemi her geçen gün daha da artmıştır. Tip 2 DM (T2DM) tedavisinde kullanılan Empagliflozin (EMPA) ve Dapagliflozin (DAPA), böbreklerden glukozun geri emilimini inhibe ederek kan glukozunu düşürmekte ve klinikte oldukça yaygın olarak kalple ilişkili durumlarda DM olmaksızın bile kullanılmaktadır. Ayrıca bu ilaçlar kardiyovasküler olay riskini ve buna bağlı mortaliteyi de azaltır. Bu çalışmada, nikotinamid/streptozotosin ile indüklenen T2DM sıçanların kalp dokusunda EMPA ve DAPA'nın farklı miRNA ekspresyonları üzerindeki etkilerinin araştırılarak etki mekanizmalarıyla ilişkili farklı yolakların aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 3-4 aylık Sprague-Dawley sıçanlar (dişi/erkek) dört gruba ayrılmıştır; Kontrol, T2DM, EMPA ve DAPA. Sıçanların vücut ağırlıkları ve kan glukoz değerleri haftalık olarak ölçülmüştür. Serum ve kalp dokusunda interlökin-1β (IL-1β), süperoksit dismutaz (SOD), ileri glikasyon son ürünleri reseptörü (İGÜR) ve kardiyak troponin I (kTnI) düzeyleri ELİSA analizleri ile incelenmiştir. RT-PCR, diyabetik sıçanların kalp dokusundaki miR-223, miR-373, miR-22, miR-9, miR-146a, miR-21, miR-144, miR-221, miR-133a ve miR-34a olmak üzere on farklı miRNA'nın ekspresyon seviyelerini analiz etmek için kullanılmıştır. Bulgular: EMPA ve DAPA tedavilerinin inflamasyonda ve histopatolojik incelemelerde iyileşme sağladığı bulunmuştur. miRNA ekspresyonları incelendiğinde miR-223, miR-373, miR-22, miR-9, miR-146a, miR-21, miR-144, miR-221 ve miR-34a ekspresyonları Kontrol grubunda anlamlı derecede yüksektir. Ayrıca miR-146a ve miR-34a düzeyleri EMPA grubunda T2DM grubuna kıyasla yüksek iken miR-146a ekspresyonunun DAPA grubunda T2DM grubuna kıyasla artışı istatistiksel olarak anlamlı görülmüştür. Sonuç: EMPA ve DAPA kalpte miRNA ekspresyonlarını düzenleyici etkiye sahiptir ve kalpteki koruyucu etkilerine dair ekspresyon farklılıkları bulunan miRNA ile ilişkili genler üzerinde daha detaylı çalışılma yapılmasının gerekliliği düşünülmüştür.