Dindar bireylerde yeni maneviyat yönelimleri: Nitel bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESRİN ACAR

Danışman: Hafize Şule Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çeşitli etkenlerle maneviyat kavramının dönüşen anlamı "Yeni Manevi Oluşumlar"ın ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Theta healing, biyoenerji, NLP, enerji şifacılığı ve holistik şifa gibi çeşitli isimler ve roller alan yeni maneviyat oluşumlarının birleştiği nokta maneviyattan beslenen bir temele sahip olmaları ve her birinin yoga ve meditasyon pratiklerini yerine getiriyor olmalarıdır. "Dindar bireyler neden yeni maneviyat arayışlarına/spiritüel uygulamalara yönelmektedir ve din ile yeni manevi oluşumları ve ritüelleri nasıl ilişkilendiriyorlar?" sorusu araştırmanın çıkış noktası ve temel problemi olmuştur. Bu araştırma, modernleşme, sekülerleşme ve bireyselleşme gibi farklı etkenlere bağlı olarak maneviyatı algılama biçimlerinin değişimini ve bu değişimin bir parçası olarak ortaya çıkan yeni manevi oluşumları konu almaktır. Bu çalışmanın amacı, dindar bireylerin yeni maneviyat oluşumlarına yönelim sebebini anlamak ve ritüel tecrübelerini ortaya koymaktır. Ayrıca bu araştırma, araştırmaya dahil olan dindar bireylerin maneviyat alanına yaklaşımını ve maneviyat algılarıyla dindarlık algılarını nasıl bağdaştırdıklarını; dini pratikler ve uyguladıkları yoga ve meditasyon arasında nasıl bir ilişki kurduklarını incelemektedir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, 17 katılımcıyla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca gözlem tekniği kullanılmış; araştırmacı yeni manevi oluşumlarla ilgili çalışma yapan 3 farklı grubun uygulamalarına katılmıştır. Görüşme ve gözlem sonucunda toplanan veriler MAXQDA programında analiz edilmiştir. Araştırmada, dindar bireylerin yeni manevi oluşumların sunduğu duygusal, bedensel ve sosyal katkılar gibi nedenlerle bu uygulamalara yöneldiği açığa çıkmıştır. Bununla birlikte araştırmaya dahil olan dindar bireylerin uyguladıkları dini pratiklerle yoga ve meditasyonu uyumlu buldukları görülmüştür. Ayrıca katılımcıların din ve maneviyatı bir ve aynı olarak değerlendirdikleri ve yeni maneviyatlara katılımla birlikte söz konusu dindar bireylerin din ve maneviyat algısının yeniden şekillendiği ortaya çıkmıştır.