Beylikdüzü ve Büyükçekmece arası kıyı alanlarının planlanması ve kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDİNÇ KARAKELLE
Danışman: Sultan Murat Uzun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beylikdüzü ve Büyükçekmece ilçeleri İstanbul'un batısında Marmara Denizi'ne kıyısı olan yerleşim bölgeleridir. Beylikdüzü ve Büyükçekmece ilçeleri kıyıları (deniz ve göl) bu tez çalışmasında doğal ve beşeri açıdan incelenip mevcut plan ve kullanım özelliklerinin jeomorfoloji ve 3621 sayılı kıyı kanunu hükümlerine uygunluğu denetlenmiştir. İstanbul Beylikdüzü ve Büyükçekmece ilçeleri kıyıları dört bölüm altında incelenmiştir. İlk bölümde Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarının ve yakın çevresinin fiziki özellikleri detaylı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde beşeri özellikleri üçüncü bölümde kıyıların jeomorfolojik ve yasal açıdan kavramsal tanımlamaları, dünyada ülke bazında kıyı kullanım ve planlama örnekleri ve Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarının mevcut plan ve kullanım özellikleri ele alınıp değerlendirilmiştir. Son bölümde ise Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarındaki mevcut riskler ve yanlış kullanım özellikleri değerlendirilmiş, mekânsal planlama ve kullanıma yönelik öneriler geliştirilmiştir. Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyıları ve yakın çevresini kapsayan bölgeler için 5 m konumsal çözünürlüklü Sayısal Yükselti Modeli oluşturulup yükselti, eğim ve bakı analizleri gerçekleştirilmiştir. Kıyı morfolojisi ve morfolojik birimlerin oluşumunda bu analizlere ait veriler kullanılmıştır. 1989-2022 yılları arasını kapsayan meteorolojik veriler, Marmara Denizi'ne ait yayın ve rapor ve bildiriler değerlendirilerek kıyılardaki dalga yönleri ve dalga kinetiği belirlenmiştir. Uzaktan algılama yöntemleriyle kıyı çizgisinde 1970-2024 yılları arasındaki değişim belirlenmiştir. Değişimin alansal hesaplamaları yapılmış arazi çalışmalarıyla gözlemlenerek haritalanmıştır. Günümüz ve daha eski çevre düzeni planları incelenmiş Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarını kapsayan planlar yeniden haritalandırılarak analiz edilmiştir. Mevcut uygulama imar planları ile onaylı kıyı kenar çizgisi ve kıyılardaki yapılar vektörel veri formatında çakıştırılarak Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarının 3621 sayılı kıyı kanununa ve jeomorfoloji ilkelerine ne derecede uygun planlanıp kullanıldığı değerlendirilmiştir. Beylikdüzü ve Büyükçekmece kıyılarının jeolojik, jeomorfolojik, depremsellik, kütle hareketleri ve yasal açılardan doğru kullanılmadığı görülmüştür. Büyükçekmece Gölü kıyılarının kullanımındaki sorunların da içme suyunun güvenirliğini tehdit ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Beylikdüzü, Büyükçekmece, Kıyı, Kıyı Planlaması, Kıyı Kullanımı.