Memet Baydur'un Oyunlarında Kötülüğün Temsili


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Neslihan Su Aydın

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Memet Baydur'un oyunları, Devlet Tiyatrosu sahnelerinde ve özel tiyatrolarda sahnelenmiştir. 80'li ve 90'lı yıllardaki Türk tiyatrosunun en önemli oyun yazarlarından biridir. Öykü, deneme, gazete yazıları da yazmış ve bu türdeki eserleri de oldukça dikkat çekmiştir. Yazdığı oyunları ile tartışmalar yaratmış, çağdaş Türk tiyatrosunun gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Memet Baydur'un oyunları alışılagelmiş, bir bakıma geleneksel Türk mizah anlayışının alaycı, eleştirel ve aynı zamanda iç burkucu bir tavrıyla öne çıkan oyunlardır. Baydur, oyunlarında mizaha başvururken gerçeklikten de kopmayan ama bu gerçekliği verirken tamamen rasyonel bir bakışla hareket etmeyen bir yazardır. Gerçekliği tiyatronun gerektirdiği kurguyla harmanlayan ve oyunun kendisine has bir gerçeklik yaratmaya çalışan biridir. Eserleri bu yönüyle seyir zevki yüksek, dinamik ve sosyal yaşamdan uzak olmayan yapıtlardır. Memet Baydur'un kalemi tekdüze değildir. Onun yapmak istediği kuralları yerinden oynatmaktır. Toplumsal, kültürel değerleri sorgulamaktan ve bunları eleştirmekten geri durmaz. Bu çalışmanın teması olan kötülük de Baydur'un oyunlarında bazen hicivle bazen de mizah yollu eleştiriyle kendisini gösterir. Bu doğrultuda yazarın eserlerindeki kötülük kavramının varlığı sorgulanabilir ve bu kavramın olduğu metinlerde ele alınış şekilleri oldukça çeşitlidir. Bazen olaylar bazen olgular; bazen birey bazen toplum olarak ortaya çıkar kötülük. Böylelikle eserleri okuduğumuzda kötülüğün çeşitli tanımlarından örnekler görmek mümkündür. Anahtar kelimeler: kötülük, tiyatro, psikoloji, sosyoloji, hiciv, darbe