Ebu'l-Kasım Ali el-Leysî es-Semerkandî'nin şerhu'r-risleti'l-vaz'iyye (Serhu'l-kebir) isimli eserinin tahkik ve değerlendirmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AKIN İŞLEME

Danışman: HALİL İBRAHİM KAÇAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Lafzın anlamla bir araya gelme sürecini ontolojik düzeyde inceleyen Vaz' ilmi, kelimeyi hem lafız hem de anlam açısından ele alarak bu çerçevede ortaya çıkan meseleleri tartışma konusu yapmaktadır. Bir ilim olarak teşekkülünü diğer İslami ilimlere nazaran geç tamamlayan Vaz' ilminin diğer ilimlerden bağımsızlaşma serüveni, hicrî sekizinci asırda Adudüddin el-Îcî (ö.756/1355)'nin er-Risaletü'l-Vaz'iyye adlı risalesi ile başlamaktadır. Bu risale üzerine yazılan şerhlerin, Vaz' ilminin bir ilim olarak değerlendirilip konularının netleşmesinde önemli bir yeri vardır. Özellikle ilk yazılan şerhler, Îcî öncesi vaz' olgusuna dair verilerin tedvin edilip diğer ilimlerden ayrıştırılmasında büyük bir role sahiptir. Bu çalışma, er-Risaletü'l-Vaz'iyye üzerine yazılmış ilk şerhler arasında yer alan Ebu'l-Kasım es-Semerkandî'nin kaleme aldığı Şerhu'r-Risaleti'l- Vaz'iyye adlı şerhin tahkik ve değerlendirmesini konu edinmektedir. Üç bölümden oluşan bu tezin ilk bölümünde Semerkandî'nin hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise bu şerhin tahlili ve Vaz' ilmi içerisindeki yeri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Şerhu'r-Risaleti'l- Vaz'iyye'nin tahkikli metnine yer verilmiştir.