Hümik asitin Vicia faba L. (bakla)'da fide gelişimine ve alüminyum toksisitesine etkisinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen - Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAMER BÜYÜKKESKİN

Danışman: ŞENER AKINCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hümik asitler, bitki büyüme ve gelişimine olan pozitif etkilerinin yanında alüminyum toksisitesine toleranslı birçok bitki türünün köklerinden salgılanan organik asitler gibi Al+3 iyonlarıyla kuvvetli bağlar oluşturarak asidik topraklarda görülen alüminyum toksisitesinin olumsuz etkilerini yok edebilirler.Bu çalışmada, hümik asidin bakla bitkisinde fide gelişimine ve Al toksisitesine olan etkisi değerlendirilmiştir.Bu çalışmanın ilk bölümünde Hoagland çözeltisine eklenen hümik asit, toprakta yetiştirilen baklanın özellikle kök gelişimini arttırarak bitki büyüme ve gelişimini olumlu olarak desteklemiştir. Hümik asit köklerde Na, K ve Ca; toprak üstü organlarda ise Na, K; Fe ve Mn içeriklerinin artışına sebep olmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde ise pH' sı 4,5 olan toprakta 50 ve 100 µM Al toksisitesi altında yetiştirilen baklanın hem köklerindeki hem de toprak üstü organlarındaki Al miktarı hümik aside bağlı olarak düşmüştür. Hümik asit 50 µM Al varlığında köklerin Na, K, Cu, Mn ve Zn içeriklerinde; toprak üstü organların ise K, Ca, Fe ve Mn konsantrasyonlarında artışlar sağlamıştır. 100 µM Al varlığında hümik asit köklerin Na, K, Ca, Mn ve Zn içeriklerini; toprak üstü organların ise Na, K, Ca, Mn ve Fe miktarlarını yükseltmiştir. Hümik asidin ortama eklenmesiyle, Al toksisitesinin semptomlarının oluşması önlenirken, bitki gelişimi üzerine olumlu etkileri gözlemlenmiştir.Al varlığında ve yokluğunda hümik asit uygulaması yaprakların klorofil ve protein miktarını arttırmaktadır.Bu çalışma, hümik asidin bitki büyüme ve gelişimine etkisinin yanında alüminyum toksisitesinin azaltılmasına olan katkısını ortaya koymuştur.