Çağdaş sanatta detournemet pratiğiyle formların ve imgelerin yeniden dolaşıma sokulması
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ALBAYRAK
Danışman: DEVABİL KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bugün, sanat nesnesinin, formunun ve tüm hatlarıyla imgenin kaygan (tutarsız) durumu için, çağdaş detournement pratiği, kendine özgü bir noktada yer almaktadır. Bu çalışmanın ekseni veya belkemiği diyebileceğimiz düzlemi, bu pratiğin çağdaş sanatta veya günümüz sanatı olarak adlandırılan sanattaki değişimlerin, başkalaşımların ve temel sanat disiplinlerinin düzeninin otoritesine odaklanmaktadır. Bu düzen çerçevesinde, günümüzdeki sanatsal pratiklerde ve imgede (İng.:image), yeni bir anlam otoritesi kurmaya çalışan, kendine mal etme, saptırma, alıntılama gibi eylemlerin bütünü anlamlarına gelen ?Detournement? pratiği, sanatın serüvenindeki öykünme pratiğine kadar varan bir kuramsal mekanizmaya sahiptir. Bu bağlamda, modernizmin kaideleri ve avangardizm ile postmodernizmin geriye sarma, tekrarlama ideolojisi, bu çalışma için ilk basamakları teşkil eder.Küreselleşmenin çetrefilli alanındaki kültürel manzarada, sanatçılar klasik ve konvansiyonel olarak yaratıcı güçle, ilhamla, özdeşleyimle sanatsal form üretme, yaratma gibi ham sanat malzemesi (tuval, kil, kamera, kağıt vb.) karşısına dikilip, geleneksel tekniklerin sonuçlarını aramakla uğraşmamakta, bu yaratma eylemini sosyo-kültürel ve gündelik yaşam deneyimleriyle programlama, yan yana getirme, düzlem kaydırma, anlam bozma ve yeni metaforlar yükleme alanı olarak, kendi kökenlerinden birbirleri içine geçerek ve oynayarak gerçekleştirmektedirler. Bunun sonucunda oluşan sanat eseri, geleneksel anlamda bir video, bir resim (ör.:Jack&Dino's Chapman, Komar ve Melamid gibi) veya bir film (ör.: Milica Tomic ve Brice Dellsperger gibi), bir fotoğraf (ör.:Gregory Crewdson ve Jeff Wall gibi), bir video (Ör.: AES+F ve Cao Fei gibi), bir heykel (ör.:Wang Du ve Ron Rueck gibi) olamıyor. Çalışma, imgeye dair güçlü yörünge saptırmalarının görüntüsü olan postmodern manzaradan yola çıkarak Situasyonistler'e varıp, ilk avangard ve marjinal öykünmeleri ve çarpıtmaları da ele alarak (Edouard Manet gibi), sanatçıların ve disiplinlerin (resim, video, fotoğraf, sinema, heykel vb.) form değiş-tokuşları politikasını sorgularken, 1990'lardan itibaren, özellikle yeni medyanın işin içine girmesiyle oluşan profilin pratikleri üzerine irdelemeleri ana eksenine yerleştirmiştir. Tüm bunlara paralel olarak kültür endüstrisi, sosyoloji, provakasyon, kamusal alan, güncel sanat politikaları, minörite, etnisite, neo-nasyonalizm, doğu, egzotizm ve popüler dolaşım kanalları üzerinden işleyen eleştirel bir yapıyı da, bu irdelemenin alt parametrelerinde tutar. Çünkü formu ve kültürel bir nesneyi ya da şeyi kopararak yerinden eden sanatçının muhalif avangard karakteri, artık meşrulaşarak yerini gerilla sanatçı tipine bırakmıştır.Bu çalışma, günümüz sanatında, çok kültürlü perspektifte, çokanlamlı imge ve formun alıntılanma politikalarına, bu anlamlara yüklenen değerlerin ideolojisine odaklanır. Çalışma, özellikle 1990'ların sonundan itibaren ilişkisel ve sadece içkin bir semionot sanatçı pratiği olarak, sayısal ortamın vaat ettiği form ile imgenin dolaştırımı ve yaratımı üzerindeki detournement pratiği ve bunun sonucunda oluşan, programlı, tanımsız ve yeni disiplinaşırı imgeyi, üretim biçimlerini, nesneyi ve formu, post-demokrasi bağlamında anlamayı amaçlar.