Toplumsal Bellek ve Sahte-Belgesel

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatih Saraç

Danışman: Meliha Elif Demoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sinema, aygıtın keşfiyle birlikte belleği tanımlamada kullanılan bir metafor olmanın yanı sıra filmlerle geçmişin yeniden inşasında toplumsal belleğin taşıyıcısı, aktarıcısı ve de yaratıcısı olagelmiştir. Görsel imgelemin yarattığı dürtüyle geçmişin farklı boyutlarda anımsanmasına ya da unutulmasına imkan tanıyan filmler, toplumsal hafızanın bir uzantısı olarak kültürel belleğin de tanımları arasında yer almıştır. Geçmişin filmler aracılığıyla yeniden inşası, kurmaca ve kurmaca-dışı birçok formda kendini göstermektedir. Bu çalışmada gerçek ve kurmaca arasındaki sınırlarda gelişen ve bu sınırları bulanıklaştıran sahte-belgesel türünün bellek ile ilişkisi incelenmiştir. Bu doğrultuda geçmişin yeniden düzenlenmesi ve inşa edilmesinde Michael Schudson tarafından tanımlanan çarpıtma dinamikleri ile sahte-belgesel kavramı ilişkilendirilerek, türün sahte gerçekliği üretmede belleğe dayalı uygulamalarla örtüşen özellikleri ve bilinçli olarak belleği nasıl çarpıttığı ortaya koyulmuştur. Ayrıca sahte-belgeselin gerçeğe benzer kurmaca yapısının seyir deneyiminde yarattığı karışıklığa ve farklı alımlama biçimlerine bağlı olarak türün seyircide değişken bellek süreçlerini harekete geçirebileceği ve böylece sahte bir bellek oluşturabileceği sonucuna varılmıştır. Bu sayede sahte-belgesel kavramının, türünün ve yapısının bellek ile ilişkisi kurularak formun kavramsal yapısı çözümlenmiştir.