Müzelerde teknoloji kullanımının ziyaretçi deneyimindeki rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI DENİZ AYKAÇ

Danışman: Taşkın Dirsehan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Müzecilik koleksiyon oluşturma, koleksiyon yönetimi, sergi tasarımı, tanıtım, uzaktan ve yüz yüze eğitim süreçlerinde farklı ve yenilikçi yaklaşımlara sahne olmaktadır. Çağın gereklilikleri doğrultusunda müze koleksiyonları dijital ortama aktarılmakta, koleksiyon bilgileri mikro galeri, web sitesi ve sanal müze uygulamalarıyla ziyaretçiye sunulmaktadır. Müzede teknoloji kullanımı, müzede farklı hedef kitlelere hitap eden ilgi odakları oluşturarak ziyaretçi çeşitliliği sağlamayı amaçlamaktadır. Müzenin erişilebilirliğini artırarak fiziksel sınırlarının dışına çıkabilmesini ön görmekte, arşiv bakımından güçlenmesini sağlamakta ve ziyaretçi katılımını en üst seviyeye taşımaktadır. Bu araştırma müzelerde teknoloji kullanımının akış deneyimi aracılığıyla ziyaretçi deneyimine etkisinin olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma modeli Akış Deneyimi ve Müze Deneyim Kalitesi Modeli üzerine kurgulanmış ve yeni değişkenler bu modele eklenmiştir. Toplamda 221 kişiyle anket çalışması yapılarak sonuçlar analiz edilmiştir. 20 kişinin yarısı filtre soru nedeniyle ve diğer yarısı 18 yaşın altında olduğu için elenmiştir. Toplamda 201 kişinin anket sonucu analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda kabul edilen hipotezlere göre elde edilen sonuçlar eşliğinde akış deneyiminin müze deneyim kalitesi değişkenleri üstünde ve teknoloji kullanımının da akış deneyimi üzerinde anlamlı bir role sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Teknoloji kullanımı, müze deneyim kalitesi değişkenleri üzerinde dolaylı bir etkiye sahiptir. Ayrıca örneklem grubunda müze deneyim kalitesi değişkenleri olan öğrenme, beğenme ve kaçma ile teknoloji kullanımı ve akış deneyiminin cinsiyetler ve yaş grupları arasında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Alınan istatistiksel sonuçlara göre, grupların cinsiyet değişkeni için ortalamalarının birbirinden farklı olmadığına karar verilmektedir. Öğrenme ve Kaçma değişkenlerinde ise yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Bu çalışma bağlamsal pazarlama araştırmasını benzersiz bir hizmet alanına genişletmektedir. Ayrıca, hem müze yöneticileri hem de pazarlamacılar için akıllı müze gelişimini teşvik etmek için pratik yönergeler sağlamakta ve bu konudaki mevcut bilgilere akademik olarak katkıda bulunmaktadır.