Tanzimat devri Türk şiirinde bir paradigma olarak batı felsefesi (1839-1885)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜHAN GÖKMEN

Danışman: Mehmet Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şiirin felsefeyle kadim zamanlara dayanan ilişkisi; felsefi bir anlayışın şair personası ve şiirin içeriği üzerindeki dönüştürücü etkilerini tespit etmeyi mümkün kılmaktadır. Rönesans'la artan ve Aydınlanma ile devam eden bilimsel gelişmeler hem Batı'da hem de Batı ile sürekli temas hâlinde bulunan Osmanlı'da bireysel ve toplumsal pek çok alanda paradigma değişimlerine sebep olmuştur. Bu değişimin Osmanlı edebiyat sahasındaki etkileri ilk olarak yüzyıllar boyu en önemli ifade aracı olan şiirde kendini göstermiştir. Bu çalışma Batı felsefesinin etkisiyle gerçekleşen paradigma değişimlerinin etkilerini 1839-1885 yılları arasında Türk şiirinde hermenötiğin imkânlarından yararlanarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Âkif Paşa, Şinasi, Sadullah Paşa, Ziya Paşa, Namık Kemal, Recaizâde Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit Tarhan'ın şiirleri çalışmaya esas alınmıştır.