İbn Haldun'un siyasal düşüncesinde Ulu'l Emr'e itaat ve egemenlik anlayışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED ALİ AKAY

Danışman: Rükiye Akkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaygın kullanımıyla İslam dinine özgü dinsel bir kavram olarak ele alınan ulu'l-emr'e itaat, dini terminoloji alanının yanı sıra hukuki, siyasi ve sosyal alanlarda da inceleme ve değerlendirmeler yapmamıza imkan veren bir potansiyele sahiptir. Ulu'l-emr'e itaatin bu potansiyelinden yararlanılabilmesi için; yalnızca dini alanda değil, toplumsal düzeni ilgilendiren çeşitli alanlarda ulu'l-emr'e itaatin belirli bir metotla irdelenmesinde, özgün bir bakış açısıyla hareket edilmesinde yarar bulunmaktadır. Çeşitli toplumların, özel olarak İslam dinine mensup toplumların bir arada yaşama tecrübelerini tarihsel kaynaklarla ele alan, bu doğrultuda farklı bir yöntemle ve özgün yaklaşımlarla eserler ortaya koyan İbn Haldun, bu açıdan kendisinden yararlanabilecek düşünürler arasında belki de akla ilk gelen isimdir. İbn Haldun'un kullandığı temel kavramlar, takip ettiği metot ve yaklaşımlarından yararlanılarak üzerinde çalışılması durumunda ulu'l-emr'e itaat hususu yaygın kullanımından daha fazlasını sunabilmekte, dinsel alanın dışında da söz söyleyebilmektedir. Bu doğrultuda, İbn Haldun'un siyasal düşüncesi çerçevesinde ve onun egemenlik anlayışıyla birlikte irdelenen ulu'l-emr'e itaat hususu, çalışmamızda dini terminoloji alanında ve bu alanın dışında diğer toplumsal alanlardaki yansımalarıyla ele alınmış; özel olarak İbn Haldun'un yaklaşımı ve bu yaklaşımdan yararlanılarak elde edilen görüşlerle birlikte ulu'lemr'e itaat ve egemenlik anlayışı değerlendirilmiştir.