Güneydoğu İllerinde Görev Yapan Aday Öğretmenlerin Sosyal ve Kültürel İhtiyaçlarının Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYÇA KÖSE

Danışman: Ali Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birey ve toplum gelişmesinin anahtarı eğitim, eğitimin anahtarı ise öğretmendir. Eğitimin en önemli ve biricik paydaşlarından biri öğretmenlerdir. Eğitim bireyde kalıcı izli davranış değişikliğini temel aldığından toplumda bilinçli, başarılı ve iyi ahlaklı olan bireylerin yetişmesi sınıfta bulunan tüm canların sorumluluğunu üzerinde taşıyan ve o canların hayatlarında iz bırakacak olan öğretmenlerin elindendir. Etkili öğretimin yapılması ve eğitimin kaliteli hale getirilmesi için öğretmenin işine duyduğu sevgi, iş doyumu ve tatmin düzeyi yüksek olmalıdır. Ancak öğretmenin öğretme becerisini ders ve okul dışında geçirdiği hayatı ve ihtiyaçlarının da etkileyeceği unutulmamalıdır. Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin sosyal ve kültürel ihtiyaçlarının neler olduğu, ne ölçüde ve nasıl karşıladığı, ihtiyaçlarını karşılamak isteyen öğretmenlerin ne gibi çabalarda bulunduğu ve karşılanmama durumundaki olumlu/olumsuz sonuçları, öneri ve önlemleri ortaya konulup mevcut şartları iyileştirmek için politika yapıcı ve karar vericilere düşen görevlerin neler olduğunun belirlenmesidir. Çünkü öğretmenin yaşadığı çevreden ve orada geçirdiği zamandan memnun olduğunda okula ve öğrencilerine olan bağlılığı da olumlu yönde etkilenmesi bakımından araştırmada elde edilecek sonuçlar önemlidir. Dolayısıyla eğitim ve öğretimde üst düzeyde verim alınmak isteniyorsa kamu ve özel kurumlarında çalışan öğretmenlerin ihtiyaç ve beklentileri göz önünde bulundurulmalıdır. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Özellikle mesleğine ülkemizin doğu bölgelerinde yeni başlayan aday öğretmenlerin karşılaşacağı pek çok sorun ve bunlar neticesinde ihtiyaçları olacaktır. Bu nedenle araştırmanın katılımcıları Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan Adıyaman, Batman, Kilis, Mardin, Şanlıurfa ve Şırnak'ta aday öğretmenlik yapmış ya da yapmakta olan toplam on kişi arasından seçilmiş ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenmiş, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Covid-19 virüsünün sosyal hayatı olumsuz yönde etkilemesi ve araştırmacının katılımcılarla yüz yüze görüşme sağlayamaması sebebiyle görüntülü görüşme programları kullanılarak çevrimiçi şekilde birebir olarak elde edilmiş, betimsel analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre aday öğretmenlerin özgüven ve sosyal güvenlik ihtiyaçlarından takdir edilme ihtiyacı karşılanmazken; özerklik/özgürlük, saygınlık, bağlılık/ilişki kurma, gezi, sinema/tiyatro/konser, spor etkinlikleri ve sanat faaliyetlerine katılma ihtiyaçlarının kısmen karşılandığı; sevgi ihtiyacının bütün katılımcı öğretmenler tarafından karşılandığı ve eğitim alma/kişisel gelişim ihtiyacının ise kişinin çabasına bağlı olarak karşılanma durumunun oluştuğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Aday öğretmen, sosyal ihtiyaç, kültürel ihtiyaç, analiz