Latin Amerika'daki bölgesel aktörlerin ticaret anlaşmalarındaki motivasyonları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN KATITAŞ
Danışman: Hakan Mehmetcik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında Latin Amerika'da konumlanmış olan aktörlerin bölgede gerçekleştirilen ticaret anlaşmalarında sahip oldukları saikler incelenmiştir. Bu inceleme ile aktörlerin ticaret anlaşmalarındaki özgül motivasyonları, anlaşmaların dizaynları, maddeleri ve uygulama hükümleri karşılaştırmalı bir şekilde incelenerek ortaya çıkarılmıştır. Politik ekonomi perspektifinden gerçekleştirilen bu çalışmada araştırma kapsamına giren ticaret anlaşmaları siyasi, iktisadi ve ideolojik motivasyonlar çerçevesinde derinlemesine analiz edilmiştir. Çalışmanın analizi, nitel karşılaştırmalı analiz (NKA) metodu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda incelemeye alınan ticaret anlaşmaları ilk olarak içerik yönünden irdelenmiştir. Böylelikle Latin Amerikalı aktörlerin ticaret anlaşmalarında hangi konulara yer verdikleri tespit edilmiştir. Bunun neticesinde her aktör için ayrı ayrı niş inceleme alanları ortaya çıkarılmıştır. Devamında tespit edilen bu niş inceleme alanları, çalışmanın değişkenleri olan Uluslararası Liberaz Düzene Uyum (ULDU), Devlet Merkezli Yaklaşım (DMY) ve Toplum Merkezli Yaklaşım (TMY) kapsamında analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda doğruluk tabloları oluşturulmuş ve bu doğruluk tabloları R programında teste tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen test neticesinde DMY değişkeninin gerekli koşul olduğu sonucuna erişilirken, ULDU ve TMY değişkenlerinin de dikkate değer etkilerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Erişilen sonuçlar incelendiğinde Latin Amerikalı aktörlerin ticaret anlaşmalarını gerçekleştirirken yönetici elitlerin belirleyici konumda oldukları göze çarpmaktadır. Bununla birlikte toplumsal çıkar gruplarının da -çevre örgütleri, işçi sendikaları, işveren grupları ve yerel topluluklar gibi- aktif bir şekilde anlaşma süreçlerinde etkide bulundukları görülmektedir. Bu durum, Latin Amerika bağlamında ticaret anlaşmalarının karmaşık bir sosyo-politik sürecin ürünü olduğu çıkarımının yapılmasına olanak vermektedir. Anahtar Kelimeler: Politik Ekonomi, Uluslararası Ticaret, Latin Amerika.