Türkiye sosyalist hareketinde Dr. Hikmet Kıvılcımlı'nın yeri: Tarih tezi ve din yorumu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN ÖZCAN

Danışman: Nurşen Gürboğa

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye siyasi düşünce tarihinin ve sosyalist hareketinin en önemli düşünürlerinden biri olan Dr. Hikmet Kıvılcımlı'yı (1902-1971) bir entelektüel olarak incelemeyi ve anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Kıvılcımlı'nın bir entelektüel olarak sayılıp sayılamayacağı, Türkiye sosyalist hareketinde nasıl konumlandırıldığı ve sosyalist teoriye ne gibi katkıları olduğu sorularına cevap aranmıştır. Bu sorulara cevap bulabilmek amacıyla öncelikle entelektüel kavramıyla ne ifade edildiği ele alınmıştır. Daha sonra Kıvılcımlı'nın teorik çalışmalarının temelini oluşturan tarih tezi ve din yorumu incelenmiştir. Eleştirelliği, orijinalliği ve üretkenliği bağlamında Kıvılcımlı'nın, Türkiye sosyalist hareketi içerisindeki en özgün ve üretken entelektüellerden biri olduğu sonucuna varılmıştır. Kıvılcımlı yerli bir sosyalizm dili inşa etmeye çalışmıştır ve bu anlamda bilgiyi sadece alan değil aynı zamanda üreten bir entelektüeldir. Türkiye sosyalist hareketi içerisinde bu kadar özgün bir yeri olan Kıvılcımlı'nın çalışmalarının bilimsel olarak daha fazla akademik çalışmaya konu edilmesi gerekmektedir.