1945'ten günümüze haber başlıkları ve haber dilinin değişimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM MERCAN

Danışman: Esin Kartopu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil, zamanla değişebilen bir özelliğe sahiptir. 1945 yılından günümüze kadar geçen 75 yıllık süre boyunca Türk dilinde de birtakım değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişim haber başlıkları ve haber diline yansımakla birlikte siyasi, ekonomik, teknolojik, kültürel, toplumsal olmak üzere birçok alanda meydana gelen olaylar, son şeklini vermiştir. Bu çalışmada, 1945'ten günümüze haber başlıkları ve haber dilinde değişim yaşanıp yaşanmadığını ortaya koymak ve bu değişimin içeriği ile birlikte nedenlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu sebeple 1945 yılından günümüze Türkiye'deki ulusal gazeteler arasından tirajlarıyla ve farklı türde olmalarıyla öne çıkan Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet ve Son Havadis olmak üzere toplam 4 gazetenin birinci sayfalarındaki haber başlıkları ve haber dili incelenmiştir. Çalışmada van Dijk'in Eleştirel Söylem Analizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında içerik analizi ve mülakat yönteminden de faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda 1945 yılından günümüze Türkiye'de haber başlıkları ve haber dilinde değişim yaşandığı gözlenmiştir. Bu değişim, 1970'li yıllarda başlasa da asıl etkisini 1980'li yıllarda göstermeye başlamıştır. Günümüzde gazetelerde yer alan haber başlıkları; kısa, eleştirel ve yargılayıcı, reklam dilinin unsurlarını barındıran özellikler göstermiştir. Dolayısıyla artık haber verme yerine haberi sattırmak amaç haline gelmiştir.