Türkiye ve Finlandiya ortaokul matematik öğretim programının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre karşılaştırmalı incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ŞEYMA KURTULMUŞ

Danışman: Hatice Akkoç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ders kitaplarının içeriğini belirleyen öğretim programlarının genel amacı, öğretim hedeflerini ve yöntemlerini bir temada birleştirip bunu eğitimde nasıl uygulayacakları konusunda öğretmenlere rehberlik etmektir. İçeriğin seçilmesi, öğrenme-öğretmen sürecinde kullanılacak strateji, yöntem, teknik ve materyallere karar verilebilmesi için ilk olarak amaçların belirlenmesi gerekir. Bloom'a göre bu amaçlar genelden özele somuttan soyuta göre sıralanır. Fakat modern zamana uyum sağlayan yenilenen Bloom taksonomisi, sınıflandırmaya önemli yenilikler getirmiş, basamaklar anlaşılır ve kapsamlı bir biçimde ortaya konmuştur. Bu araştırmada, Türkiye Ortaokul Matematik Öğretim Programı ile Finlandiya Matematik Öğretim Programının yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre bilişsel süreç ve bilgi boyutlarının karşılaştırmalı analizi sonucu iki ülkenin öğretim programlarının benzerlikleri ve farklılıklarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada Finlandiya'yı seçmekteki asıl amaç, Finlandiya'nın PISA ve TIMMS gibi öğrencilerin başarılarını ölçen uluslararası sınavlardaki öğrenci başarısıdır. Literatürde Finlandiya ve Türkiye'nin matematik öğretim programlarının hem karşılaştırılmalı bir örneğine hem de yenilenen Bloom taksonomisine uygunluğu açısından böyle bir çalışmaya rastlanılmadığı için bu çalışma daha sonraki yapılacak program geliştirme çalışmalarına ve ilgili alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlaması açısından önemlidir. Araştırmada nitel araştırma modelinin desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını her iki ülkenin matematik öğretim programları ve yönetmeliklerinden oluşturmaktadır. Çalışmada yeni öğretim programlarını 2016 yılında tamamlamış Finlandiya ile yenilenmesini 2018'de tamamlamış Türkiye'nin eğitimde ilkokul ve lise arasında önemli bir köprü işlevi gören ortaokul öğretim programlarına odaklanılmıştır. Veriler doküman analizi yöntemi ile elde edilmiştir. Öğretim programlarının analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler amaçlar doğrultusunda karşılaştırılmalı olarak analiz edilmiştir. Veriler tablolar biçiminde sunularak bulgular karşılaştırmalı olarak yorumlanarak araştırma sonuçları elde edilmiştir. Elde edilen bulgularda, Finlandiya ortaokul matematik dersi öğretim programında yer alan kazanımlar bilgi birikim ve bilişsel süreç boyutuna göre sınıflandırıldığında Türkiye ortaokul matematik dersi öğretim programı ile aralarında önemli bir farklılık olmadığı ortaya çıkmıştır. Her iki ülkenin de benzer öğrenme alanları ve kazanımları olduğu dikkat çekmiştir. Literatürde daha önce emsalleri bulunan bu çalışmanın diğer çalışmalardan farkı daha önce Finlandiya ve Türkiye'nin matematik öğretim programının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre karşılaştırmasının yapılmamasıdır. Öğretim programları yenilenmeye ve gelişmeye devam ettiği sürece bu çalışma sonucunda elde edilen verilerin gelecekte yapılacak karşılaştırmalı öğretim programı çalışmalarına ışık tutacağı düşünülmektedir.