Endüstri ve sistem mühendisliğinde paradigma değişikliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği (İngilizce) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÖKÇEN BAYRAM

Danışman: BEYTULLAH GÜLTEKİN ÇETİNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hakim olan paradigma sonucunda mevcut üretim ve tüketim modeli ekolojik, ekonomik ve sosyal sorunlara neden olmaktadır. Dünya genelinde çeşitli kurumsal organizasyonlar, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenler mevcut sorunları analiz etmekte ve çözüm önerileri getirmektedir. Bu tezin de araştırma konusu mevcut paradigmanın neden olduğu çevresel, ekonomik, sosyal sorunlar ve çözüm önerileridir. Problemin tanımlanması, ekolojik, ekonomik ve sosyal sorunların analizi adına Türkiye'nin 81 ilinin etkinlikleri çevresel, ekonomik ve sosyal girdi ve çıktı değişkenleri aracılığı ile Veri Zarflama Analzi (VZA) ile incelenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda Dağıtık İmalat (Dİ) üretim modeli dağıtık başlıkları doğrultusunda Dağıtık Yaşam Modeli önerisi olarak sunulmuştur. Modelin sürdürülebilirliğinin analizi için eko-köyler bir vaka analizi olarak incelenmiş, sürdürülebilirliği sağlayacak önemli kriterler bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ile analiz edilmiştir. AHS uygulamasında sürdürülebilirlik analizine konu olan kriterler arasında konut tercihi ile ilgili kriter bulunmaktadır. Günümüzde tercih edilen konut tipleri ve bu konutların inşa süreçleri enerjiye bağımlıdır ve enerjiyi yoğun bir şekilde tüketmektedirler. Bu bağımlılığı azaltmak için Yaratıcı Problem Çözme Teorisi (TRIZ) aracı olan çelişkiler matrisi ve 40 yaratıcı çözüm önerisi doğrultusunda geleneksel mimari özellikleri birleştirilmiştir. Enerjinin kullanıldığı aydınlatma, ısıtma, soğutma gibi alanlara daha çevreci uygulamalar ve öneriler geleneksel ve yöresel mimari unsurlar ile verilmeye çalışılmıştır.