Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi idari bölüm, ameliyathane ve yoğun bakım çalışanlarının D vitamini eksikliği prevalansı ve ilgili faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİRE ÖNCÜL BÖREKCİ
Danışman: GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: D vitamini insan sağlığında önemli etkilere sahip bir vitamindir ve eksikliği ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Kapalı mekanda çalışan kişilerde çok daha yüksek oranda D vitamini eksikliğine rastlanmaktadır. Hastane çalışanları; sadece gündüz kapalı mekanda çalışmak yanında, nöbet ve vardiya usulü de çalışarak gün ışığından daha az yararlandığı için D vitamini eksikliği açısından riskli bir gruptur. Tedavisi oldukça kolay olan bu sorunun çalışan sağlığı açısından tespit edilmesi önemlidir. Dünyada bu konuda yapılan çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen ülkemizde halen yeterli sayıda çalışma mevcut değildir. Çalışmanın amacı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İdari Bölüm, Ameliyathane ve Yoğun Bakım çalışanlarının D vitamini eksikliği prevalansı ve olası ilgili faktörleri belirlemektir. Yöntem: Gözleme dayalı, kesitsel araştırma olarak planladığımız çalışmayı T.C. Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürüttük. Gerekli tüm izinler alındıktan sonra hastane birimlerinden ameliyathane ve yoğun bakımlardan 75, idari bölümler de 72 kişiyle görüşüldü. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, genel sağlık durumları, D vitaminini etkileyen durumlar hakkında bilgi toplamaya yönelik sorulardan oluşan bir anket formu ve vücudun belirli 9 semptom bölgesindeki son 12 ay ve 7 gündeki kas iskelet yakınmalarını sorgulayan İskandinav Kas İskelet Sorgusu uygulandı, ayrıca boy ve kilo ölçümü yapıldı. Her katılımcıdan 5 cc venöz kan alınarak serum D vitamini düzeyleri belirlendi. Bulgular: Çalışmamıza katılan 147 çalışanın verileri toplanarak analiz edildi. Tüm katılımcıların ortalama serum D vitamini düzeyi 15,0±7,5 ng/dl ( min:4- max:55) olup, % 82,3'ünde D vitamini eksikliği, %15'inde D vitamini yetmezliği tespit edildi. Katılımcıların D vitamini seviyesi ile D vitamini düzeyini etkileyen kişisel ve çevresel değişkenler karşılaştırıldı. Son 6 ayda güney il/ ülkelere seyahat eden katılımcıların serum D vitamini seyahat etmeyenlerden anlamlı olarak yüksek bulunurken (t=2,33 p=0,02), serum D vitamini düzeyleri arasında cinsiyet, nöbet/ vardiya usulü çalışma, VKİ, cilt tipi, fizik aktivite, güneşe maruziyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Çalışanların kas iskelet sistemi yakınmalarına dair verileri analiz edildi. Katılımcılardan vücut bölgelerine göre son 1 yıl/1 hafta içinde ağrısı ve /veya bundan dolayı günlük iş kaybı olanların oranı en yüksek olarak % 44,2 ile bel bölgesinde ve % 43,5 ile sırt bölgesindeydi. Katılımcılardan son 1 yıl/1 hafta içinde 9 bölgenin 6'sından fazla bölgede ağrı ve/veya ağrıya bağlı günlük iş kaybı tarif edenlerin serum D vitamini düzeyleri daha az bölgede ağrısı olanlardan istatistiksel olarak anlamlı seviyede düşük bulundu ( p=0,028). Sonuç: Çalışılan birim farketmeksizin yüksek oranda tespit edilen D vitamini yetmezliği çalışan sağlığı açısından düşündürücüdür. D vitamini eksikliğinin genel sağlık durumu ve kas iskelet sistemi yakınmalarıyla muhtemel ilgisini araştıracak daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: D vitamini; D vitamini eksikliği; sağlık çalışanı; çalışan sağlığı; kas-iskelet sistemi ağrısı; seyahat; güneşe maruziyet.