Biyomedikal uygulamalar için safran ekstresi yüklü grafen katkılı hibrit hidrojellerin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Temel Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Shalaleh Hasan Niari Niar

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Elif Çalışkan Salihi

Eş Danışman: Turgut Taşkın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyabetik yaraların iyileşme sürecindeki güçlükler, hem tedavi süreçlerini hem de tedavi maliyetlerinde kayda değer bir artışa yol açmaktadır. Bu sorunun çözümüne yönelik yerli bir ürünün geliştirilmesi, ülkemizin ekonomik kalkınması açısından stratejik bir önem taşımaktadır. Kronik yara tedavisinde modern fonksiyonel yara örtülerine yönelik ilgi giderek artmaktadır. Bununla birlikte, mevcut literatürde ve ticari uygulamalarda, safran ekstresinin biyolojik olarak aktif bileşenlerinin rejeneratif etkilerini, grafen oksit bazlı yapıların antibakteriyel özellikleriyle sinerjik şekilde birleştiren bir yara örtüsü formülasyonuna dair herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma kapsamında, safran ekstresi içeren grafen oksit ile güçlendirilmiş doğal polimerler olan aljinat ve hyaluronik asit yapısında tannik asit ile çapraz bağlanmış biyouyumlu ve doğal hibrit hidrojeller geliştirilmiştir. Hidrojellerin üretiminde safranın majör etken maddeleri olan safranal ve krosin de ayrı formülasyonlar halinde kullanıldı ve doğal ekstre ile etkinlikleri karşılaştırıldı. Safran ekstreleri hem geleneksel yöntem hem de daha yeşil bir teknoloji olan süperkritik akışkan ekstraksiyonu yöntemi ile üretildi. Hibrit hidrojellerin üretiminde de yeşil kimya prensipleri benimsenerek çözeltiden döküm ve ortam basıncında kurutma yöntemleri kullanıldı. Üretilen hidrojellerin fizikokimyasal karakterizasyonu yapıldı ve kimyasal yapıları ile morfolojik özellikleri ortaya konuldu. Hücre canlılığı üzerine olan etkileri MTT yöntemi ile analiz edildi, yara kapanma deneyleri in vitro olarak yürütüldü. Hidrojellerin antibakteriyel özellikleri ve biyofilm oluşumu üzerine etkileri test edildi ve tedaviye dönük etkileri ortaya konuldu. Bu tez çalışması sonucunda, diyabetik yara iyileştirici özelliğe sahip, biyomalzemeler kullanılarak biyouyumlu bir hidrojel yara örtüsü geliştirildi, hidrojellerin aktiviteleri in vitro ve in vivo çalışmalarla doğrulandı, hidrojel yara örtülerinin proliferasyon ve yara iyileştirme oranları hesaplandı. Ayrıca, yapısı karakterize edilerek çekme kuvvetine dayanıklı bir ürün geliştirildiği tespit edildi. Bu yeni yara örtüsü için patent başvurusu hazırlanmıştır.