Hibiscus syriacus L. (Ağaç Hatmi)'de anter gelişimi üzerine çalışmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR DOĞAN
Danışman: Filiz Vardar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bitkilerde polen gelişiminin sağlıklı ilerlemesinde anter çeper tabakalarının düzenli gelişimi önemli bir role sahiptir. Bu katmanlardan en dışta bulunan epidermis anter gelişimi sırasında iç dokuyu koruyucu görev üstlenirken altına konumlanan ve boyuna uzamalar gösteren endotesyum tabakasının hücreleri polenler anteri terk edeceği zaman maksimum gelişme göster. Bir veya iki sıralı geçici hücrelerden meydana gelen ara tabakanın altında bulunan tapetum hücrelerinin ise polen verimi ile yakından ilişkisi bilinmektedir. Mikrosporların beslenmesi, ekzin çeper oluşumu, mikrosporların tetrattan salınması, polen tanesinin pistil stigmasında tanınmasının sağlanması gibi süreçlerde önemli rolü olan tapetumun gelişim aşamalarında programlı hücre ölümüne uğradığını gösteren sitolojik çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızın amaçlarından biri, Hibiscus syriacus L.'nin anter gelişiminin ve sitokimyasal içeriğinin incelenerek Malvaceae familyasının embriyolojik bulgularına katkı sağlamaktır. Anter gelişiminin farklı aşamalarındaki çeper tabakalarının sitokimyasal yöntemlerle analiz edilmesi amacıyla H. syriacus'a ait çiçek tomurcukları farklı gelişim evrelerine göre ayrılarak fikse edilip parafine gömülmüş, sonrasında ışık mikroskobisi için Hematoksilen, Coomassie parlak mavisi, Periyodik asit-Schiff ve Sudan siyahı B boyaları ile boyanmıştır. Bunun yanında anter çeper tabakalarında gerçekleşen programlı hücre ölümünün karakterizasyonu DAPI boyaması ile karakterize edilmiştir. Elde ettiğimiz verilere göre anter çeper tabakalarına ait hücrelerde genç mikrospor safhasında başlayan ve ileri mikrospor safhasında şiddetlenerek devam eden nukleus bozukluklarına bağlı hücre ölümleri gözlenmiştir. Olgun mikrospor safhasında ise tapetum ve ara tabakanın tamamen köreldiği belirlenmiştir. Ayrıca H. syriacus'a ait mikrosporların morfolojik ve sitokimyasal incelemelerine de çalışmamızda yer verilmiştir.