Avrupa Birliği ortak pazarında miktar kısıtlamalarına eş etkili önlemler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Avrupa Araştırmaları Enstitüsü, Avrupa Birliği Hukuku Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM YILMAZ

Danışman: Sibel Özel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Malların serbest dolaşımı ilkesi, uluslararası ticaret hayatını yakından ilgilendirmesi nedeniyle, ekonomik temelli kurulan Avrupa Birliği'ndeki serbestilerden en önemlisi olarak yorumlanabilir; ancak önemine rağmen bugüne kadar tam anlamıyla sağlanamamış, bu uğurda atılan adımlar ise yetersiz kalmıştır. Tek başına gümrük vergisi ve kotaların kaldırılması, iç pazar dâhilinde malların serbest dolaşımını temin edememiştir. Bu sebeple, malların serbest dolaşımını kısıtlayan diğer tüm üye devlet uygulamaları da yasaklanmıştır. Bu anlamda, bir ülkeden diğerine taşınan malların Avrupa Birliği ortak pazarı sınırları içinde serbest dolaşımını engelleyici etkiye sahip idari kurallar ve uygulamalar, ticareti engelleyen bariyerler olarak kabul edilmiş ve "eş etkili önlemler" olarak adlandırılmıştır. Eş etkili önlemler, Avrupa Birliği'nin İşleyişi Hakkında Antlaşmada yasaklanmış olsa da, eş etkili önlemlerin nasıl tespit edileceğine ilişkin bir açıklama da getirilmemiştir. Bu itibarla, malların serbest dolaşımına eş etkili önlemler yasağının, gerek mevzuat kapsamında, gerekse Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları çerçevesinde incelenmesi ve devam etmekte olan sorunlara yönelik farklı bir hukuki bakış açısı kazandırılması önem arz etmektedir. Çalışmamızda, malların serbest dolaşımının önünde birer ticaret engeli olan eş etkili önlemlerin ancak Birlik tarafından çıkarılacak bir hukuk düzenlemesiyle öngörülebilir kılınacağı ve bu şekilde eş etkili önlemler yasağının kapsamının belirgin hale geleceği savunulmaktadır. Bu yönde, önceki çalışmalardan farklı olarak, Adalet Divanı içtihatlarında oluşturulan formüller ve yapı taşı niteliğindeki kararların yanı sıra, Komisyon'un mevzuat çalışmaları tez kapsamında ayrıntılı olarak incelenmekte ve eş etkili önlemler kavramına ilişkin tespitler yapılmaktadır. Bu inceleme ve tespitler sonucunda ise, Birlik mevzuatında yer alması gerektiğini düşündüğümüz eş etkili önlemler kavramının tanımına katkı sağlayacak bir düzenleme önerisi oluşturmaya çalışılmaktadır.