Otomotiv sektöründe kullanılan kontrol fikstürlerinin tasarımı, imalatı ve analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RIDVAN TUĞBERK ÖZSÜRÜCÜ
Danışman: Oğuz Girit
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otomobillerin yaygın kullanımı, 19. yüzyılın sonlarına dayanmaktadır ve günümüzde sayıları milyarlarla ifade edilmektedir. Bu otomobillerin tasarımı, ilk yıllarından itibaren giderek daha kompleks bir yapıya bürünmüş, binlerce farklı boyutta parça içermeye başlamıştır. Araçların yolcularını rahat ve güvenli bir şekilde taşıyabilmesi için, bu parçaların birbiri ile mükemmel bir uyum içinde çalışması şarttır. Parçaların mekanik uygunluğunun yanı sıra, boyutsal doğruluğunun da belirli standartları karşılaması ve üretimin her safhasında düzenli olarak kontrol edilmesi gerekmektedir. Otomotiv endüstrisinin tedarik zinciri boyunca bu tür kontroller, kontrol fikstürleri aracılığıyla yapılmaktadır. Kontrol fikstürlerinin evrimi, otomobillerin kendisi kadar köklü bir geçmişe sahiptir. Bu çalışmada, otomotiv sektöründe kullanılan kontrol fikstürleriyle ilgili bir literatür incelemesi yapılmış ve kontrol fikstürlerinin geçmişi üzerinde durulmuştur. Bir fikstür projesinde temel adımlardan ilki olan tasarım sürecine değinilmiş ve tasarımda kısıtlayıcı etmenlerden biri olan malzeme seçimi kriterleri irdelenmiştir. Bir kontrol fikstürünü oluşturan başlıca bileşenler için malzeme seçimi noktasında sektörün pratiğe dökülmüş uygulamaları bilimsel temelleriyle açıklanmıştır. Kontrol fikstürlerinin imalatında kullanılan geleneksel imalat yöntemlerine ek olarak yenilikçi imalat yöntemleri de incelenmiştir. İmalat sonrası ürünü devreye alma sürecinin son halkası olan fikstür doğrulama işlemleri açıklanmış ve devreye alma sonrası özellikle depolama ve taşıma işlemlerinde dikkat edilmesi gereken noktalara değinilmiştir. Tüm bu literatür çalışmalarının bir ürünü olarak örnek bir otomobil parçası için fikstür konsepti hazırlanarak tasarımı gerçekleştirilmiş ve mevcut malzemeler özelinde yapısal analizler yardımıyla ağırlık optimizasyon çalışması yapılmıştır. Son olarak otomobil gövde parçalarından oldukça farklı kalite gereksinimlerine sahip olan bir pil taşıyıcı parçasına ait kontrol fikstürü özelinde karşılaşılan zorluklara inovatif tasarım çözümleri geliştirilmiştir. Çalışmamızın sonunda edindiğimiz bulgulara ve değerlendirmelere yer verilmiş ve kontrol fikstürlerinin geleceğine dair öngörüler paylaşılmıştır.