Otizmli çocuğu olan babaların otizmin yaşamlarına etkisine ilişkin görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI YILDIZ

Danışman: Oktay Sarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada otizm tanılı çocukları olan babaların, yaşam deneyimleri ile ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, otizmli çocukları olan on baba ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bulgular; "otizmle tanışma, otizmli bir çocuğun babası olmak, otizmin etkileri, otizmle ilgili yapılanlar, gelecek ve öneriler" temaları altında sunulmuş ve tartışılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre otizm babaların yaşamlarının birçok alanını etkilemektedir. Katılımcılar tanını sonrasında üzüntü, depresyon ve endişe yaşamışlar; sosyal çevrelerinden izole olarak yalnızlaşmaya başlamışlardır. Babalar çocuklarıyla daha çok fiziksel aktiviteler yapmakta, evde eğitimlerini desteklemektedirler. Çocuklarının yaşadıkları yetersizlikler ile davranış ve uyum problemleri babaların hayatlarını olumsuz etkilemektedir. Çocuklarına göre hayatlarını planlamak zorunda kalan babalar kendilerine zaman ayıramadıklarını belirtmektedir. Katılımcılar toplumda çocuklarına yönelik küçümseme, acıma gibi tepkilerle karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar yaşadıkları sorunlarla baş etmek için psikolojik destek almamakta, yaşadıkları sorunları kendileri çözmeye çalışmaktadırlar. En çok ihtiyaç duyulduğu belirtilen destekler; gündüz bakım evleri, maddi ve sosyal destekler olmuştur. Katılımcılar hizmetlere erişimde yaşadıkları sorunlarla ilgili görüş belirtmişlerdir. Gelecekle ilgili endişe yaşayan babalar, çocuklarının bağımsız yaşayabileceği yaşam merkezlerinin açılmasını umut etmektedirler. Konunun farklı yaş gruplarından çocukların babalarıyla, farklı sosyo-ekonomik özellikteki katılımcı gruplarıyla yapılması, babaların yaşamlarında otizmin etkisini nicel ve nitel olarak inceleyen çalışmaların artması araştırmacılara önerilmiştir. Babalara ve ailelere yönelik verilecek destek ve hizmetlerle ilgili öneriler sunulmuştur.