Mobil uygulamaların gelecek dönemde kullanımının zaman serileri kullanılarak tahmin edilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR İNCE

Danışman: Zehra Aysun Altıkardeş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir veya daha fazla değişkenin zamana dayalı değişiminin gösterildiği serilere zaman serisi denir. İhtiyaca göre yıllık, çeyreklik, aylık, haftalık, günlük, saatlik gibi farklı periyotlarda gösterim yapılabilir. Zaman serileri üzerindeki geçmiş dönem gözlem değerleri kullanılarak gelecek dönemle ilgili öngörüde bulunmak mümkün olabilmektedir. Günümüzde zaman serileri ekonomi, finans, meteoroloji, tarım, mühendislik gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Örnek olarak ekonomide yıllık ihracat ve ithalat miktarları, elektrik üretimi için mevsimsel/sıcaklığa dayalı tüketim miktarları, yıllık/aylık ortalama trafik kaza sayısı, tarım ve barajlar için aylık yağış miktarı, mevsimlere göre sıcaklık değer tahmini, personel planlaması için firmaların müşteri yoğunluk periyotları, seyahat planlamaları için zamana dayalı trafik yoğunluk haritasının oluşturulması, işletmelerin dönemsel/mevsimsel üretim ve stok planlaması gibi konularda yoğunlukla kullanılmaktadır. Bu gibi birçok alanda faaliyet gösteren kurum ve şirketlerin önemli kararlar alması ve stratejilerini belirlemesi için sonraki dönemlerle ilgili öngörülere ihtiyaç duymaktadır. Çalışmamızda Türkiye'nin ileri gelen operatörlerinden Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş ye ait bir mobil uygulamanın ileriki dönemlerdeki kullanımının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda belli bir zaman dilimindeki günlük kullanıcı giriş sayısı kullanılarak sonraki dönemlerde gerçekleşebilecek günlük giriş sayısı için tahmin çalışmaları yapılmıştır. Kullanılan istatistiksel yöntemler ve makine öğrenmesi yöntemlerinin tahmin başarımları karşılaştırıldığında en yüksek başarımın SVM ile elde edildiği arkasından da YSA yönteminin geldiği görülmüştür. İstatistiksel yöntemlerin başarımları ise daha sonradan gelmiştir. Gelecek dönem kullanım eğrisinin tahmin edilmesiyle birlikte kullanılan kaynakların optimizasyonu, kapasite ve altyapı planlaması, efektif reklam planlamalarının yapılabilmesi, beklenenin üzerinde ya da altında kullanım olması halinde normal olmayan bir durumun yaşandığının tespit edilmesi (sistemsel sorun, siber saldırı, kampanya etkisi, özel gün vs.) gibi avantajların sağlanması hedeflenmektedir.