Şah Kulu'nun motif ve desen üslubu; 16. yüzyılda Saray Nakkaşhanesinin sernakkaşı


Öğrenci: OYA KIZILDAĞ ATİLA

Danışman: Gülnur Duran

Tez konusu olarak ele alman, lö.yüzyılda saray nakkaşhânesinin sernakkaşı "Şah Kulu' nun motif ve desen üslûbu" ana başlıklı çalışmam 5 ana bölüm altında sunulmuştur. Giriş bölümünde genel olarak konunun amacı ve önemine yönelik açıklamalar yapılmış, konunun metin kısırımı oluşturan ana detaylar diğer maddelerde ayrıntısı ile anlatılmıştır. 2.bölümde lö.yüzyıldaki kültür ve sanat ortamına değinilmiş, Ehl-i Hiref ve Nakkaşhâne hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Tezin ana konusunu oluşturan "Şah Kulu'nun sanatkâr kimliği" 3. bölümde detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle sanatkârın "saz yolu" ile sanatımıza kazandırdığı yenilikler ve motif üslûbundaki kendine özgü tasvirleri; yaprak motiflerinin hakim olduğu hatâyî grubu motifler ile birlikte, başta ejder olmak üzere sîmurg, ch'i-lin gibi çeşitli hayvan figürlerinin de yer aldığı desen üslûbu incelenmiştir. Şah Kulu'nun öğrencisi Kara Memi ve etkilerinin görüldüğü Veli Can ve Ali Üsküdarî 4.bölümde ele alman konular olmuştur. Katalog bölümünde ise, Şah Kulu'nun imzalı, adına atıfta bulunulmuş ve sanatkârın yolunda çalışılmış eserler incelenmiştir. Sonuç olarak bu incelemelerin ışığında Şah Kulu'nun Türk süsleme sanatında önemli bir üslûbun yaratıcısı olarak sanata ve sanatkârlara olan etkileri ve eserlerindeki hassasiyet bir müzehhip gözü ile aktarılmaya çalışılmıştır.