Tahmin et-açıkla-gözle-tartış-açıkla destekli laboratuvar etkinliklerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının başarılarına, kavramsal anlamalarına ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA COŞTU

Danışman: Hale Bayram

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Laboratuvar çalışmalarını etkili hale getirmek ve laboratuvarları anlamlı öğrenmenin gerçekleştirildiği ortamlara dönüştürmek için son yıllarda farklı yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden biri de, Tahmin Et-Gözle-Açıkla (TGA) yöntemidir ve bu yöntemin farklı şekillerde uygulanmış şekilleridir. TGA yöntemi etkili olmakla birlikte, öğrencilerin tartışmalarına sınırlı düzeyde yer verilmesinden hareketle bu yönteme tartışma ortamı sağlayacak düzenlemelere yer verilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu gereksinimden hareketle, literatüre yeni bir katkı olarak yeniden kurgulanmış Tahmin Et-Açıkla-Gözle-Tartış-Açıkla (TAGTaA) yöntemi laboratuvar çalışmalarını desteklemek için kullanılmıştır. Bu bağlamda bu çalışma; TAGTaA destekli laboratuvar etkinliklerinin, fen öğretmen adaylarının, akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine, günlük yaşam olaylarını açıklayabilmelerine ve kavramsal anlamalarına olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada deneysel yöntemlerden biri olan ön ve son testli kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 3. sınıfta öğrenim gören toplam 46 fen öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adayları, iki gruba ayrılmıştır. Bu gruplardan birisi rasgele deney grubu (n=22) olarak seçilirken diğeri ise kontrol grubu (n=24) olarak seçilmiştir. Yarı deneysel desen kapsamında, deney grubuna TAGTaA destekli laboratuvar etkinliklerine dayalı öğretim yapılırken kontrol grubuna geleneksel laboratuvar etkinliklerine dayalı öğretim yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Başarı Testi (BT)", "Bilimsel Süreç Becerileri Testi (BSBT)", "Kavram Testi (KT)" ve "Günlük Yaşam Testi (GYT)" kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler, istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol grubuna uygulanan testlerden elde edilen verilerden normal dağılım gösterip göstermemelerine bağlı olarak farklı istatistiksel analizlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonunda, her iki gruba uygulanan her bir ön ve son testlerden elde edilen veriler, istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Yapılan her bir karşılaştırma sonunda, hem deney hem de kontrol grubuna uygulanan laboratuvar etkinlikleri öğretmen adaylarının akademik başarılarını, bilimsel süreç becerilerini, kavramsal anlamalarını ve günlük yaşam problemlerini yorumlamalarını artırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarındaki öğretmen adaylarına uygulanan her bir son testlerdeki başarılar istatistiksel olarak da karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmadan da öğretmen adaylarının her bir son testlerdeki başarıları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bu sonuç, TAGTaA destekli laboratuvar etkinliklerine dayalı öğretimin öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerini, günlük yaşam problemlerini ve kavramsal anlamalarını artırmada daha etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca hem GYT ve hem de KT nitel olarak da analiz edilmiş, bu analizlerden ön testlerinin analizinden öğretmen adaylarında varlığı tespit edilen kavram yanılgıları son testte büyük ölçüde ya da tamamen giderildiği ve bu açıdan da deney grubunun kontrol grubuna nazaran daha iyi durumda olduğu belirlenmiştir.